නිදහසෙන් පසු ලංකාවේ දියුණුව - අංශ කිහිපයක් පිළිබඳ විමසීමක්

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

විදුසර, 2023-02-01 පි. 12-13

(මෙම ලිපිය අදින් වසර දෙකකට පෙර, 2023 වර්ෂයේ 75 වන නිදහස් සමරුව වෙනුවෙන් ලියවුනක් වන අතර, ඉන් පසුව යාවත්කාලීන කර තිබේ. අවසන්වරට යාවත්කාලීන කරන ලද්දේ: 2025-02-02).


1948 වර්ෂයේ පෙබරවාරි මස 4 වැනි දින ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදී පාලනයෙන් ඩොමීනියන් නිදහස ලබාගෙන 2023 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 4 වැනි දාට වර්ෂ 75ක් සම්පූර්ණ විය. ඒ කාලය ඇතුළත මෙරට සිදු වී ඇති වෙනස්කම් කෙසේ ද යන්න පිළිබඳව විමසා බැලීම මේ ලිපියේ අරමුණ වේ.

පළමුව ඒ කාලය තුළ ඇති වී තිබෙන මූලික වෙනස්කම් පිළිබඳව වැදගත් දත්ත සමූහයක් පළමු වගුවේ දැක්වේ.

1 වන වගුව - නිදහස් ලංකාව පිළිබඳ මූලික දත්ත කිහිපයක්

මේ අනුව පෙනෙන්නේ 1948 හා 2023 අතර කාලයේ දී මෙරට ජනගහනය තුන් ගුණයකට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති බවයි. ජනගහන වර්ධන වේගය අඩු වැඩි වෙමින් පැවතී ඇත - නිදහසින් පසු කාලයේ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී 2% ද ඉක්මවා තිබී පසුව අඩු වී ගොස් තිබේ. 2016-2018 අතර කාලයේ සාමාන්‍යයෙන් 1.1%ක්ව තිබූ මේ අගය 2019 හා 2020 වර්ෂවල දී 0.6% හා 0.5%ක් දක්වා අඩු වී තිබේ. 2021 වර්ෂයේ දී එය යළිත් වර්ධනය වී ඇත.

ආර්ථික වර්ධනය පිළිබඳව සලකන විට, දළ දේශීය නිෂ්පාදනය බොහෝදුරට අඛණ්ඩව වර්ධනය වී ඇති අතර 1990 දශකයේ සිට සිඝ්‍ර වර්ධනයක් පෙන්වයි. ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදනය හා ආදායම 2019-2020 වර්ෂවල දී යළිත් පහළ බැස තිබේ.

සමස්ත ආර්ථිකය සඳහා ඇතැම් අංශවල දායකත්වය විශාල වශයෙන් වෙනස් වී ඇති බවද ඉහත වගුව බැලූ විට පෙනේ. කෘෂිකර්මයේ දායකත්වය ඒ අතරින් කැපී පෙනෙන ලෙස අඩු වී ඇතත් ඊට හේතුව සෙසු අංශවල දායකත්වය වේගයෙන් ඉහළ යාම බව පෙනෙන්නේ කෘෂිකර්ම අංශයේ නිෂ්පාදනය හා වෙළෙඳපොළ වටිනාකම ඉහළ ගොස් ඇති නිසාය. 

නිදහසෙන් පසුව ලංකාවේ සිදු වී ඇති සංවර්ධනය පිළිබඳව විවිධ ආකාරයේ අදහස් සමාජයේ දැකිය හැකිය. මේ කාලය තුළ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයට අදාළ සහ සමාජ සුබසාධනය පිළිබඳ අංශ කීපයක් හා සංවර්ධනය සඳහා දර්ශක ලෙස යොදාගත හැකි අංශ පිළිබඳ සංසන්දනයක් සිදුකිරීම මේ ලිපියේ අරමුණ වේ. මේ සඳහා විශේෂයෙන් තෝරගෙන ඇත්තේ සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපනය යන අංශයි. එසේම සංවර්ධනය සඳහා වැදගත් වන විදුලිය හා ප්‍රවාහනය යන අංශය ද විස්තර කර තිබේ. මේ සඳහා දත්ත ලබාගැනීමේ දී මහ බැංකු වාර්තා, ඒ ඒ දෙපාර්මේන්තුවල පාලන වාර්තා සහ Economic Progress of Independent Sri Lanka නම් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ප්‍රකාශනය යොදාගෙන ඇත. එසේම කොවිඩ් 19 වසංගත තත්ත්වය සමග දැඩි ලෙස වෙනස් වූ අංශවල දත්ත සඳහා 2018 හෝ 2019 වර්ෂ යොදාගෙන තිබේ.

සෞඛ්‍යය

නිදහසින් පසු ගත වූ කාලය තුළ සෞඛ්‍ය අංශයේ සිදුව ඇති වෙනස්කම් අතරින් වැදගත් වෙනස්කම් සමහරක් 2 වන වගුවේ දැක්වේ. මේ කාලය ඇතුළත මෙරට සෞඛ්‍යය හා පෝෂණ අංශයේ සැලකිය යුතු වර්ධනයක් සිදු වී තිබෙන බව පෙනේ.

2 වන වගුව - සෞඛ්‍ය අංශයේ වැදගත් දත්ත



මේ කාලය තුළ නිදහස් සෞඛ්‍ය සේවාවක් පැවති අතර, මේ සඳහා රජය සාමාන්‍යයෙන් මුළු වියදමෙන් සැලකිය යුතු මුදලක් වැය කර තිබේ. නිදසුනක් ලෙස ගතහොත් 2019 දී මුළු දළ ජාතික නිෂ්පාදනයෙන් 1.63%ක් රජය සෞඛ්‍ය අංශය සඳහා වැය කර තිබේ. මේ කාලය ඇතුළත විශේෂ වැඩසටහන් මගින් වසූරිය හා මැලේරියාව වැනි රෝග මෙරටින් තුරන් කර දැමීමට ද හැකි වී තිබේ. එසේම වෙනත් රෝග සම්බන්ධව සිදුකරන ලද එන්නත්කරණයේ ද වර්ධනයක් ඇති වී තිබේ.

සෞඛ්‍ය අංශයේ වර්ධනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිදහසින් පසු දශක කීපයක කාලයේ දී මෙරට වාර්ෂික ජනගහන වර්ධන වේගය විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. 1953 දී එය 2.8%ක් ද, 1963 දී 2.7%ක් ද, 1972 දී 2.5%ක් ද වී තිබේ. සෞඛ්‍ය පහසුකම්වල වර්ධනය නිසා මරණ ප්‍රමාණය (මරණ අනුපාතිකය) වේගයෙන් අඩු වීම හා උපත් අනුපාතිකය වර්ධනය ඊට හේතු විය. පසුව උපත් අනුපාතිකය ද අඩුවීමත් සමඟ අද වන විට මේ වර්ධන වේගය 1% අවට අගයක පවතී. 1960 දශකයේ දී පවුල් සැලසුම හඳුන්වා දීම ද මීට දායක වී තිබේ.

මෙරට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වී තිබෙන වර්ධනයේ ප්‍රතිඵලය 3 වන වගුවේ සඳහන් සංඛ්‍යාලේඛන අනුව පෙනේ. සාක්කලාපයේ වෙන් රටවල් හා සංසන්දනය කිරීමේ දී ශ්‍රී ලංකාව ඉදිරියෙන් පසුවන රටක් බව පැහැදිලිය.

3 වන වගුව - සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වී තිබෙන වර්ධනය පෙන්වන දර්ශක

අධ්‍යාපනය

නිදහසෙන් පසුව ගත වූ කාලයේ දී අධ්‍යාපනය සම්බන්ධව ද කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් දැකිය හැකි බව ඒ පිළිබඳ දත්ත අනුව පෙනේ. එවැනි කරුණු කීපයක් 4 වන වගුවේ දැක්වේ. 2019 වර්ෂයේ දී අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් දළ දේශීය නිෂ්පාදනයෙන් 1.93%ක් වැය කර තිබේ. නිදහස් අධ්‍යාපනය මෙන්ම ස්වභාෂා අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය කිරීම ද සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක වූයේ මෙරට නිදහස ලැබූ කාලය හා සමගාමීවය. එසේම රජයට අයත් නොවූ හා වෙනත් ආයතන මගින් පාලනය කළ පාසල් 1960 දශකය මුල දී රජයට පවරා ගන්නා ලදි. 1961 මුල දී 4592 ක් වු රජයේ පාසල් ගණන 1963 වන විට 8221 පමණ දක්වා වර්ධනය වීමෙන් ඒ බව පැහැදිලිය.

4 වන වගුව - අධ්‍යාපන අංශයේ වැදගත් දත්ත


මේ කාලය ඇතුළත සිදුව ඇති ජනගහන වර්ධනයට හා සමගාමීව පාසැල් ගණන මෙන්ම, පාසල් ශිෂ්‍යයන් හා ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාව ද ඉහළ ගොස් ඇත. ඉහත සඳහන් කර ඇති පරිදි සමස්තයක් ලෙස රටේ ජනගහනය තුන් ගුණයකින් පමණ ඉහළ යද්දී, සමස්ත පාසල් සිසුන් ගණන සිව් ගුණයකට ආසන්නව (1948 දී මිලියන 1.18ක සිට හා 2020 දී මිලියන 4.27ක්) පමණ ඉහළ ගොස් තිබේ. 

එමෙන්ම ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාව ද මේ කාලය තුළ සත් ගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත. රජයේ පාලසක එක් ගුරුවරයෙකුට සිටින ශිෂ්‍යයන් ගණන 1948 වර්ෂයේ දී 38ක් පමණ විය (ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය පාසල්වල 31ක් ද ස්වභාෂා පාසල්වල 40ක් ද විය). මේ අගය 2021 වර්ෂයේ දී 16 දක්වා අඩු වී ඇත (කෙසේ වෙතත් ඇතැම් ප්‍රදේශවල හා පාසල්වල මෙය මීට වඩා අධික වන්නේ පරිපාලන ගැටලු නිසා විය යුතුය.)

විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් සිදු වී තිබේ. ඉන් එකක් වන්නේ විද්‍යා විෂයයන්ට යොමු වීමේ දැකිය හැකි වර්ධනයයි. පොදුවේ ගත් විට අධ්‍යාපනයට බොහෝ ප්‍රමිති හඳුන්වා දීම මේ වර්ෂ 75ක කාලය තුළ සිදු වී ඇත. සමස්තයක් ලෙස අධ්‍යාපනය සඳහා ශ්‍රී ලංකා සුදුසුකම් රාමුව (SLQF) ද, වෘත්තීය පුහුණුව සඳහා ජාතික වෘත්තීය සුදුසුකම (NVQ) හඳුන්වා දී ඇත්තේ ද මේ කාලයේ දීය.

අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වූ වර්ධනය පෙන්වන දර්ශක කිහිපයක් 5 වන වගුවේ දැක්වේ. 

අධ්‍යාපනයේ ඇති වූ වර්ධනයේ ප්‍රධාන දර්ශකය ලෙස ගත හැක්කේ මෙරට සාක්ෂරතාවයේ හෙවත් කියැවීමේ හා ලිවීමේ හැකියාවේ සිදුව ඇති කැපී පෙනෙන වර්ධනයයි. 1948 දී 57.6ක් ලෙස පැවති සාක්ෂරතාවය 2020 වන විට 93%ක් පමණ වේ. සාක්ෂරතාවය අනුව අප පසුවන්නේ සාක් කලාපයේ දෙවැනි තැනය.

5 වන වගුව - අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වූ වර්ධනය පෙන්වන දර්ශක

වෙනත් වැදගත් අංශ සැකෙවින්

පොදුවේ රටේ සංවර්ධනයට බලපාන අංශ කීපයක් සම්බන්ධව කෙටියෙන් සාකච්ඡා කිරීමට අපි අදහස් කළෙමු. ඒ අතර විදුලිබලය, ප්‍රවාහනය වැනි අංශ වැදගත්ය.

(1) විදුලිය

ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලබන අවස්ථාව වන විට කොළඹ බලාගාර තුනක් සහ තවත් නගර 51ක කුඩා විදුලි සැපයුම් පද්ධති ක්‍රියාත්මක කරන ලදි. ඒ මූලික වශයෙන් තාප විදුලියෙනි. 1947 අග වන විට කොළඹ පැවති බලාගාරවල ස්ථාපිත ධාරිතාව මෙගවොට් 18ක් පමණ වූ අතර, ජනනය කළ විදුලිබලය ගිගාවොට් පැය 53ක් විය. කොළඹ නගරය හා තදාසන්න ප්‍රදේශයේ විදුලි සැපයුම් ප්‍රදේශයේ විදුලි පාරිභෝගිකයන් ගණන 14,436ක් පමණක් විය. සමස්තයක් ලෙස ඒක පුද්ගල විදුලි පරිභෝජනය කිලෝවොට් 8ක් විය.

2020 වර්ෂය වන විට මෙරට ස්ථාපිත ධාරිතාවය මෙගාවොට් 4265 කි. ඊට ජලවිදුලිය (මෙගාවොට් 1383), ද්‍රව ඉන්ධන (මෙගාවොට් 1268), ගල්අඟුරු (මෙගාවොට් 900) සහ වෙනත් පුනර්ජනනීය ප්‍රභව (මෙගාවොට් 714)ක් අයත් වේ. ඒ වර්ෂයේ දී ජනනය කළ විදුලිබලය ගිගාවොට් පැය 15714ක් විය. ඒ වර්ෂයේ මුළු විදුලි පාරිභෝගිකයන් ගණන මිලියන 7.213ක් වු අතර, 2016 වර්ෂය වන විට ද මෙරට ජනගහනයෙන් 99.3%කට විදුලි සැපයුම ලබා දී තිබිණි. 2020 වන විට මෙරට ඒක පුද්ගල විදුලි පරිභෝජනය කිලෝවොට් පැය 686.7 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.

(2) ප්‍රවාහනය

ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි වර්ධනයක් සිදු වී ඇත්තේ මාර්ග ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ ය. ඒ වන විට පැවැති රජයේ වැඩ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් 1948 අග වන විට නඩත්තු කළ කිලෝමීටර් 6,518ක් වු ඒ හා බී ශ්‍රේණිවල මාර්ග ප්‍රමාණය 2020 වන විට කිමී 12,225ක් පමණ දක්ව ඉහළ ගොස් තිබේ. මේ මාර්ග සහ අධිවේගී මාර්ග කිලෝමීටර් 312ක් ඇතුළත් ජාතික මහාමාර්ග අද මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය යටතේ පාලනය වේ. (මෙම ජාතික මහාමාර්ග හැර, මෙරට සමස්ත මාර්ග පද්ධතියෙන් වෙනත් ආයතනවලින් පාලනය වන මාර්ග වර්ග තිබේ.)

1948 වර්ෂයේ දී මෙරට භාවිතයේ තිබූ සක්‍රිය මෝටර් රථ ප්‍රමාණය 47,810ක් වූ අතර, 2020 වන විට එය මිලියන 5.4 ඉක්මවා තිබේ. මේ අතරින් ප්‍රවාහන සේවා සඳහා වඩාත් වැදගත් වන්නේ පොදු මගී ප්‍රවාහනයයි. එනම් මාර්ගස්ථ මගී බස් හා දුම්රිය සේවයයි. මෙරට නිදහස ලබන විට පුද්ගලික සමාගම් 53ක් හා පුද්ගලයන්ට අයත් වූ බස් රථ බස් 2,583ක් පොදු මගී ප්‍රවාහනයට දායක විය. හිමිකරුවන්ගේ ඒකාධිකාරය යටතේ වූ පොදු මගී ප්‍රවාහනය විධිමත් වන්නේ 1958 වර්ෂයේ දී පොදු මගී බස් රථ ජනසතු කිරීම හා ලංගම බිහිවීම සමඟය. 1979 වර්ෂයේ දී පෞද්ගලික මගී ප්‍රවාහන සේවා යළි හඳුන්වා දෙන ලදි. 2019 වන විට ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයට අයත් බස් රථ 5,048ක් ද, පෞද්ගලික බස් රථ 18,562ක් ද මගී ප්‍රවාහනයේ යෙදී තිබේ.

1948 වර්ෂයේ දී මෙරට තුළ කිලෝමීටර් 1,438ක දුම්රිය මාර්ග ප්‍රමාණයක් තිබූ අතර මෙය 2020 වන විට 1,648ක් පමණ දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. නිදහසෙන් පසුව නව දුම්රිය මාර්ග තැනී ඇත්තේ සුළු ප්‍රමාණයක් වුවත්, තනි මාර්ග ගණනාවක් ද්විත්ව මාර්ග බවට පත් කිරීම ද සිදු වී ඇත. නිදහස ලැබූ වර්ෂය වන විට ද දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව පාඩු ලබමින් තිබී ඇති අතර, ඒ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව ලෙස දක්වා ඇත්තේ මගීන් මෙන්ම භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා ද වැඩි වශයෙන් මාර්ග ප්‍රවාහනය වෙත ජනතාව යොමුවීමය. එය මෙන්ම, සේවක පිරිස ද දුම්රිය සේවයේ මෙන්ම ශ්‍රී ලංගමයේ ද අලාභ සඳහා හේතු වී ඇති බව ප්‍රකට කරුණකි.

(3) තොරතුරු තාක්ෂණය

තොරතුරු තාක්ෂණය අද ලෝකයේ වඩාත් වැදගත් අංශයකි. ලෝකය අද සාකච්ඡා කරන්නේ තොරතුරු ආර්ථිකයක් පිළිබඳවය. 1990 දශකයේ දී මෙරට තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අධ්‍යාපනය හා යටිතල පහසුකම් පුළුල් වීම ආරම්භ විය. මේ කාලය තුළ ඇති වූ වර්ධනයත් සමඟ පුද්ගලිකව මෙන්ම කර්මාන්තයක් ලෙස ද වැදගත් වී තිබේ. 2021 වර්ෂයේ දී මෙරට පරිගණක සාක්ෂරතාව හෙවත් පරිගණකයක් තනිව භාවිත කිරීමේ හැකියාව පැවතියේ ජනගහනයෙන් 34.1%කටය. එය ප්‍රදේශය (නාගරික, ග්‍රාමීය හා වතු) වශයෙන්, පළාත් අනුව, වයස් කාණ්ඩය හා අධ්‍යාපන මට්ටම අනුව සැලකිය යුතු තරමින් වෙනස් වේ. රැකියාවල නියුතු පරිගණක පිළිබඳ දැනුවත් වයස 15-69 අතර පිරිස් අතර පරිගණකක සාක්ෂරතාවය 66.3%ක් වන අතර එය වෘත්තිය කාණ්ඩය අනුව වෙනෙස් වේ. (2021 වර්ෂයේ දී මෙරට ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය 57.2%ක් වේ. ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය යනු පරිගණකයක්, ලැප්ටොප් පරිගණකයක් ටැබ් පරිගණකයක් හෝ ස්මාට් දුරකථනයක් තනිව භාවිත කිරීමේ හැකියාවයි. මෙම අගය පරිගණක සාක්ෂරතාවයට වඩා ඉහළ වීම ස්මාට් දුරකථන වෙත යොමුවීම පෙන්වන්නක් ලෙස සැලකේ)

2021 වර්ෂය වන විට මෙරට ඊමේල් හා අන්තර්ජාල දායකත්ව මිලියන 22.23ක් ඇත. පුද්ගලයින් දහසකට අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා ගණන 1003.6කි. එය 2013 වර්ෂයේ දී පැවතී ඇත්තේ 97.6ක අගයකය. එසේම රට තුළ ජංගම දුරකථන මිලියන 29.9ක් භාවිතයට ගැනේ. සියලු වර්ගවල ජංගම දුරකථන ගතහොත්, පුද්ගලයන් 100කට දුරකථන 148.1ක් භාවිත වේ.

අපේ පුස්තකාලවල ඉරණම

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2024-07-31

කලක් තිස්සේ ටික ටික ලියමින් සිටි මේ සටහන අවසන් කිරීමට මට සිතුනේ මෑත දිනයක මගේ මිතුරෙකු පැවසූ කරුණක් නිසාය. ඔහු කී පරිදි, ඔහු "දැන් පොත් ගන්නේ අඩුවෙන්"ය. ඊට හේතුව ලෙස ඔහු කීවේ, ඔහුගෙන් පසුව පොත්වලට කුමක් වේද යන්න නොදන්නා බවයි. පරිසරය මෙන්ම ඉතිහාසය හා පුරාවිද්‍යාව යන විෂය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන හා විශිෂ්ට දැනුමකින් යුක්ත ඔහුගේ දරුවන්‌ උනන්දුවක් දක්වන අංශ ඊට වඩා වෙනස් බව මම දැන සිටියෙමි.

මම පොත් ගැනීම අඩු කර දැන් කලක් ගත වී තිබේ. මම උනන්දුවක් දක්වන අංශවල වුවත් මගේ විශේෂිත උනන්දුවක් ඇති මාතෘකාවලට අදාළ පොත් මිස සෙසු පොත් දැන් මිලට ගන්නේ නැති තරම්ය. ඒ සඳහා මූලික හේතුව ඉඩ නොමැති වීම වන අතර, දෙවැනි හේතුව වන්නේ ආයතනික පුස්තකාල පරිහරණයට මට ඕනෑ තරම් අවස්ථාව තිබීමයි.

අපි බොහෝ දෙනා පෞද්ගලික පුස්තකාල නඩත්තු කරන්නෙමු. එසේම පොත්වලට ප්‍රේම කරන්නෙමු. අප මෙතරම් ප්‍රේම කරන පොත්වලට, අපෙන් පසුව අනාගතයේ දී අත්වන ඉරණම කෙබඳු විය හැකිදැයි අපි සිතා බැලිය යුතුය. 

පෙර සඳහන් කළ පරිදි මේ ගැන කලක සිට ලිවීමට සිතා සිටියේ සිදුවීම් දෙකක් නිසාය.

ගංවතුරින් පාලනය වූ පොත්

මට මුලින්ම මේ ගැන සිතුනේ කෝට්ටේ ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටි පැරණි සිවිල් නිලධාරියෙකු සතු වූ පුස්තකාලයට සිදුවන දේ පිළිබඳව ඔහුම පැවසු කරුණක් නිසාය. ඒ වසර පහලොවකට පමණ පෙර මා ඔහුගේ නිවසට ගිය අවස්ථාවක දී ය. ඔහු සතුව 1950 දශකයේ පමණ සිට එකතු කළ පොත් එකතුවක් විය. ඒ එකතුව දෙස බලමින් ඔහු පැවසුවේ අපේ පොත්වලට අනාගතයේ දී සිදුවන දේ ගැන කලින් සිතිය යුතු බවයි. ඔහුගේ දූ දරුවන් ඒ පොත් පත් පරිශීලනය නොකරන බව ඔහු කීවේ කම්පාවක් නොමැතිවයි. එසේම ඔහු මද සිනහවකින් කීවේ, "මගේ නං පොත් ටික ටික අවුරුදු කීපයකට වරක් නැතිවෙනවා" කියාය. ඒ කෙසේදැයි ඇසු විට ඔහු කීවේ පොත් රාක්කවල පහළ තට්ටුවල පොත් ගංවතුර නිසා විනාශ වී ඉවතලන්නට සිදුවන බවයි. ඒ නිවස පිහිටි අතුරු මාවත බරපතළ ගංවතුර අවස්ථාවල දී වතුරට යටවේ. ඔහු ඒ පොත්වලට කළේ කුමක්දැයි නොදනිමි. අද වන විට ඔහු ඒ පොත්-පත් පමණක් නොව ගිහි ජීවිතයෙන් ද ඇත්ව මහණ දම් පුරන්නෙකි.

නොදන්නා අත්වලට යන පොත්

තවත් අප දන්නා වියතකුගේ වසර හැට හැත්තෑවක් පමණ කාලයක් තිස්සේ එකතු වු පොත් එකතුව ඔහු මියගිය පසු නිවසේ උදවිය විසින් වෙනත් අයට රැගෙන යන්නට දී ඇත. ඔහුගේ දූ දරුවන් අතර ඔහුගේ විෂය පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන්නවුන් නොවිණි. මට දැනගන්නට ලැබුනු ආකාරයට පොත්වලින් කොටසක් හිතවත් අයෙකුගේ මැදිහත්වීමෙන් රජයේ විශ්ව විද්‍යාලයකට ලබා දී ඇත. එහෙත් අනෙක් පොත් විවිධ පුද්ගලයින් විසින් පැමිණ රැගෙන ගොස් තිබේ. එක් අයෙකු පැමිණ 'වෑන් ලෝඩ් එකක' පුරවා පොත් රැගෙන ගිය බව මට අසන්නට ලැබිණි. 

පොත්වල ඉරණම ගැන ලියැවුන දේ

මෙවැනි අවාසනාවන්ත ඉරණමකට මුහුණ දුන් පොත් එකතු දෙක් එරික් ඉලියප්පආරච්චිගේ 'මගේ පුස්තකාල' නම් කෘතියේ එවැන්නක් ගැන සඳහන්ය. ඔහු පළමුවැන්න ගැන මෙසේ කියයි. 

"සුලේමාන් ටෙරසයේ පිහිටි සමාජ විද්‍යාඥයින්ගේ අගනා පුස්තකාලය රාක්ක සමග විකුණා දමනු ලැබුණේය. එදා සුලේමාන් ටෙරසය බස්රාවකට හෝ අලිප්පෝවකට හෝ සමාන විය. "අපේ රටේ දැනුමේ ඉරණමේ හැටි මෙහෙමයි" කවුදෝ කීවේ සුසුම් ලමිනි. මා ඇතුළු ඒ පොත් තුට්ටුවට දෙකට මිලට ගත් සියල්ලන්ට මිනිස් ශිෂ්ටාචාරය විසින් වරෙන්තු නිකුත් කරනු ඇත." (පිටුව 111)

ඉලියප්පආරච්චි තවත් වටිනා පුස්තකාලයක් ගැන ඒ කෘතියේම මෙසේ පවසා ඇත.

"වටිනා පුද්ගලික පුස්තකාල ද මේ ඉරණමට ලක්වන බව පරණ පොත් කඩවලට හා පදික පොත් වෙළෙඳුන්ට අත්සන් සහිතව ලැබෙන පොත්වලින් පැහැදිලි වේ. හිරිහැටියේ අනුර බණ්ඩාරනායකගේ නම සහිත ඉංග්‍රීසි පොත් රැසක් පදික වේදිකාවට පැමිණියේය. මිල දී ගත් නගරය ද ලන්ඩන්, පැරිස්, නිව්යෝක් වශයෙන් ඒවායෙහි ලියා තිබිණි. ඒ පොත් අනුව ඔහු මෙරට විසූ දුර්ලභ ගණයේ නිහඬ ප්‍රාඥයෙකි" (පිටුව 111)

අනුර බණ්ඩාරනායක යනු බොහෝ සේ පොත පත කියැවු අයෙකු බව රහසක් නොවේ. ඉලියප්පආරච්චි පවසන මේ සිදුවීම කරුණාරත්න අමරසිංහයන් දින වකවානු සහිතව ලියා ඇත. ඒ අනුව එය සිදුව ඇත්තේ 2016 අගෝස්තු මාසයේ 09 වැනි අඟහරුවාදා හෙවත් අනුරගේ මරණයේ වසර 8කට පසුවය! අමරසිංහයන් වෙනත්  මාතෘකාවක් ගැන ලියන සටහනක උක්ත සිදුවීම ගැන ලියා ඒ සටහන මෙසේ අවසන් කරයි. 

"මෙරට විශිෂ්ට දේශපාලන නායකයෙකු වීමට උපනිශ්‍රය ඇතිව උපන් අනුර බණ්ඩාරනායකගේ අකල් අභාවයෙන් අනතුරුව ඔහුගේ පෞද්ගලික පුස්තකාලයේ තිබුණු විවිධ විෂය පථයන්ට අයත් අගනා පොත්පත් මහ මග පදික වේදිකාවට කුණු කොල්ලයට විකිණී යෑම කොතරම් ඛේද ජනකද?" (අදාළ සටහන මෙතැනින් කියවන්න)

අපේ වගකීම කුමක් ද?

පොත් යනු දැනුමයි. තවදුරටත් අපට ඕනෑ නැතිනම් සහ අපෙන් පසුව ඒවා පත් විය යුත්තේ, ඒවා පත්විය යුත්තන් අතට බව දැන් මගේ ද අදහසයි. අප ආදරය කළ පොත් නැසෙනු දැකීමට අපි නොකැමැත්තෙමු. ඒ පොත්, අප මෙන්ම ඒවාට ආදරය කරන්නවුන් අතට පත් වීම එක්තරා ආකාරයක සැනසුමකි.

මේ සිතිවිල්ල අනුගමනය කරමින්, මම මගේ පොත් එකතුවෙන් මට අනවශ්‍ය යැයි සිතූ පොත් හා වාර්තා දෙසීයක් පමණ දෙවරක දී බැහැර කරන්නට උත්සාහ දැරීමි. සමහරක් අවශ්‍ය මිතුරන්ට මෙන්ම, සුදුසු යැයි මා සිතූ ආයතනයක පුස්තකාලයකට ද දුනිමි. ඒ ලද අත්දැකීම අනුව මා සිතන්නේ වඩාත් යෝග්‍ය වන්නේ ආයතනයකට ලබාදීම බවයි. 

ඉතින් ඔබත් පොත් ඇසුරු කරන්නෙකු නම්, වටිනා පොත් පත් තිබේ නම්, ඔබෙන් පසු ඒ පොත් පරිස්සමින් කියවන්නෙකු සමීපතමයන් අතර නොමැති නම්, ඔබෙන් පසුව සුදුසු අයෙකුට හෝ ආයතනයකට ඒ පොත් ලබා දීමට කාරුණීක වන්න. 

එසේම ඒ තීරණය කලින් ගත යුතුය. 

ඡායාරූපය - මම මගේ එකතුවෙන් කලකට පෙර බැහැර කළ පොත් අතරින් කිහිපයක්.

පාසලෙන් ඈත් වීම

මෙය පසුගිය දා මා දුටු මීම් එකකි. තරමක හාස්‍යයක් දැනුනත් මේ තුළින් පෙන්වන්නේ අද උසස්පෙළ පාසැල් අධ්‍යාපනයේ ඇති අර්බුදයයි. උසස් පෙළ කරන වයසේ ළමුන් පාසැලට නොපැමිණීමයි - කලින් පාසල් යෑම නැවැත්වීමයි.

මා දකින ආකාරයට මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වන ආකාර දෙකකි.

1.     උසස් පෙළ කරන ළමුන් - මේ අතරින් සමහර ළමුන් පාසලට වඩා උපකාරක පංති සඳහා කාලය වෙන් කර ඇත. ඒ නිසා පාසල් පැමිණෙන්නේ නැත. මදක් විමසීමෙන් බැලුවහොත්, සතියේ දිනවල උදේ වරුවේ උපකාරක පංති ඇති ස්ථාන බොහෝ ඇති බව දැකිය හැකිය.

2.      උසස්පෙළ නොකරන ළමුන් - ළමුන් සමහරක් උසස් පෙළ විභාගය නොකර පෞදගලික සරසරවියක උපාධියක් කිරීමට යොමු වන නිසා පාසැල් පැමිණීම අවශ්‍ය නැත. එහෙත් මෙය වැඩි වශයෙන් නාගරික ප්‍රවණතාවයක් වන අතර එය සිදු කළ හැක්කේ යමක් කමක් ඇති අයටය. (මා දන්නා පරිදි විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ ද උසස් පෙළ නොමැතිව පදනම් පාඨමාලාවකින් පසුව උපාධියක් කළ හැකිය.)

මෙහි ඇති ගැටලුව වන්නේ උසස්පෙළ අධ්‍යාපනයේ ඇති වටිනාකම හුදෙක් විෂය නිර්දේශයට සීමා නොවීමයි. එය තවත් අංශ ගණනාවකට යොමු වී ඇත. මද කලකට පෙර ව්‍යාපෘති ක්‍රමය මගින් ඵලදායී තත්ත්වයක් ඇති විය. අනෙක් අතට පාසැල් ජීවිතයේ හොඳම කාලය වන්නේ උසස් පෙළ සමය බව මගේ අදහසයි. අප නිදහසේ ක්‍රීඩා, කලා, සමිති සමාගම් ආදියේ අත්දැකීම් ලැබුවේ ඒ කාලයේ දීය. ළමයෙකු සමාජයට නික්මීමට පෙර හැඩගැස්වීමේ ලා මේවා වැදගත් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

රටේ නිදහස් අධ්‍යාපනයක් නැතැයි ඔබට සිතිය හැකිය. නැත, ගාස්තුවලින් නිදහස් වූ අධ්‍යාපන අවස්ථාව සරසවි අධ්‍යාපනය දක්වාම අපේ රටේ ඇත. එහෙත් ගැටලුව ඇත්තේ තමන්ගේම (හා දෙමාපියන්ගේ) කැමැත්තෙන් ඒ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන නොගැනීමය. එසේම අප මේ කතා කරන්නේ එකේ පංතියේ සිට සාමාන්‍ය පෙළ දක්වා වසර 11ක් නිදහස් හා නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලද (එහි වටිනාකම නොදන්නා) ළමුන් පිළිබඳවය.

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2024-06-23

Revisiting the Past- පුස්තකාලයක් රකින උරුමයෙන් බිඳක්

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

(අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම: 05.01.2023)

ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුවේ 146 වන සංවත්සරය හා සමගාමීව ජාතික කෞතුකාගාර පුස්තකාලය මගින් සුරකින උරුමයෙන් බිඳක් විදහාලන 'Revisiting the Past' නම් ප්‍රදර්ශනය 2023 ජනවාරි මස තුන්වන දින ආරම්භ විය. 

එහි දී සාමාන්‍ය පාඨකයා නොදකින දුර්ලභ හා වැදගත් ග්‍රන්ථ, පුස්කොළපොත්, අත්පිටපත්, මුද්දර, චිත්‍ර හා සිතියම් ආදිය මෙහි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. පුස්තකාලයක් රකින උරුමය කෙතරම් ද යන්න ගැන අදහසක් ලබාගැනීමට ඔබට මෙහි දී අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත. 

මේ ප්‍රදර්ශනය 2023 ජනවාරි මස 20 දක්වා නැරඹීමට පුළුවන. එය පැවැත්වෙන්නේ කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රධාන දොරටුව අසල ඇති ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය මැදිරියේය. 

මා එහි දී දුටු ඔබට ද දැකගත හැකි දෑ සමහරක් පිළිබඳ සටහනකි මේ.

• පැරණිම පුස්කොළ පොත - චුල්ලවග්ග පාලිය මෙරටින් හමුවන අප දන්නා පැරණිතම පුස්කොළ පොත වේ. මෙම පිටපත දඹදෙණි යුගයේ දී පමණ ලියවුණ බව සැලකේ.

චුල්ලවග්ගය

• ශ්‍රී ලංකාවේ මුද්‍රිත පළමු සිංහල ග්‍රන්ථය - සිංහල භාෂාවෙන් මුද්‍රණ ශිල්පය ආරම්භ වීමෙන් පසුව සිංහලෙන් මුද්‍රණය වී ඇති පළමු පොත වන මෙය ලන්දේසි පෙරදිග ඉන්දියා වෙළෙඳ සමාගම මගින් 1737 වර්ෂයේ දී මුද්‍රණය කරන ලද යාඥා පොතකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ මුද්‍රිත පළමු සිංහල ග්‍රන්ථය - 1737

• හෙන්රි සෝල්ට්ගේ චිත්‍රයක් - මෙහි ගාල්ලට නුදුරු ප්‍රදේශයක දර්ශනයක් දැක්වේ. 1809 වර්ෂයේ දී හෙන්රි සෝල්ට් (1780-1827) විසින් අඳින ලද මෙය ඇතුළත් වන්නේ 'Twenty Four Views in St. Helena, the Cape, India, Ceylon, the Red Sea, Abyssinia and Egypt' නම් කෘතියේය. මෙහි දැක්වෙන්නේ ඕලන්දයින් විසින් තනන ලද ඇල අවසන් වූ ස්ථානයේ බව ඒ පිළිබඳ විස්තරයක දැක්වේ (ඒ චිත්‍රය සම්බන්ධ බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාල පිටුවට මෙතැනින් පිවිසෙන්න) 

ගාල්ලට නුදුරු ප්‍රදේශයක දර්ශනයක් දැක්වෙන චිත්‍රයක්

• ඇන්ඩෘ නිකොල්ගේ චිත්‍ර දෙකක් - ඇන්ඩෘ නිකොල් (1804-1886) කොළඹ ඇකඩමියේ (වර්තමාන රාජකීය විද්‍යාලය) ‌චිතු ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීම සදහා 1846 දී මෙරටට පැමිණියේය. වසර කීපයක් මෙරට සිටි ඔහු අඳින ලද චිත්‍ර එකතුවක් කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාර‌ය සතුව ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ. මෙම ප්‍රදර්ශනයේ ඇත්තේ ඔහු විසින් අඳින ලද අනුරාධපුරයේ ථූපාරාමය හා පොළොන්නරුවේ ලංකාතිලකය යන චිත්‍ර දෙකයි.

අනුරාධපුර ථූපාරාමය

පොළොන්නරුවේ ලංකාතිලකය

• එච්. සී. පී. බෙල්ගේ සෙල්ලිපි සටහන් පොතක් - 1890 වර්ෂයේ දී මෙරට පළමු පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් වූ සිවිල් නිලධාරී එච්. සී. පී. බෙල් (1851-1937) විසින් සෙල්ලිපි පිටපත් සටහන් කිරීම සඳහා යොදාගත් පොතකි.

• එච්. සී. පී. බෙල්ගේ සටහන් පොතක්

• ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ කොට්ඨාස මායිම් සිතියමේ පළමු සංශෝධනය (1933-34) - මෙම සිතියමේ සඳහන් වන ආකාරයට එය ලංකාවේ මැතිවරණ කොට්ඨාස මායිම් සිතියමේ පළමු සංශෝධනය පෙන්නුම් කරන්නකි. 1933-1934 වර්ෂ එහි සඳහන් වේ. 

මැතිවරණ කොට්ඨාස මායිම් සිතියමේ පළමු සංශෝධනය (1933-34)

• 1951 දී සම්මත වූ නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය - මෙරට ජාතික ධජය තීරණය කිරීම සඳහා පත් කරන ලද ජාතික ධජ කමිටුව මගින් සකස් කරන ලද ජාතික ධජයයි මේ. 1948.03.06 දින පත් කරන ලද සත් දෙනෙකුගෙන් යුක්ත ඒ කමිටුවේ සභාපති වූයේ එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී බණ්ඩාරනායක මහතාය. එහි ලේකම් තනතුර දරා ඇත්තේ සෙනරත් පරණවිතාන මහතාය. මේ වාර්තාව 1951 දී නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සභාගත කර තිබේ. එය පාර්ලිමේන්තු මාලාවේ (Parliamentary Series) පළමු පාර්ලිමේන්තුවේ හතරවැනි සැසියේ අංක 5 දරණ වාර්තාව ලෙස මුද්‍රණය වී ඇත. මේ ධජයට යටින් උක්ත නියෝජිතයන් සත් දෙනාගෙන්ත හය දෙනෙක් අත්සන් තබා ඇත. මෙය මුලින්ම ඔසවන ලද්දේ 1952 වර්ෂයේ නිදහස් උත්සවයේ දී බව සඳහන්ය.

1951 දී සම්මත වූ ජාතික ධජය

එහි දී ඔබට දැකගත හැක වෙනත් වැදගත් පොත් හා වෙනත් දෑ අතර පහත සඳහන් ඒවා ද වේ.

• විවිධ භාෂාවලින් ලියැවුණු පුස්කොළ පොත් ගණනාවක්
• පිලිප්පුස් බෝල්දියස්ගේ කෘතියේ පිටපතක්
• කපිතාන් චාල්ස් ඩී.සී. ඕබ්‍රයන්ගේ සිතුවම් කීපයක් (1864 මුද්‍රිත කෘතියක)
• රොබට් නොක්ස්ගේ කෘතියේ 1911 සංස්කරණයේ (රයන් සංස්කරණය) පිටපතක්
• සරසවි සඳරැස පුවත්පතේ 1881 කලාප ඇතුළත් වෙළුමක්.
• මුද්දර පොත් 
• 1949 දී නිකුත් වූ නිදහස් සමරු මුද්දර
• ජාතික කෞතුකාගාරයේ 100 වන හා 125 වන වර්ෂ සමරු මුද්දර
• මෙරට පළ වී ඇති කුඩාම කෘතියේ පිටපතක්
• ජාතික කෞතුකාගාර පුස්තකාලයේ ප්‍රතිග්‍රහණ ලේඛනයක්
• ජාතික කෞතුකාගාර සුචි කැබිනට්ටුවක් 

මේ ප්‍රදර්ශනයට ඇතුළු වන ස්ථානයේ ම දක්වා ඇති මේ ප්‍රදර්ශනය පිළිබඳ පුවරුවේ ජාතික කෞතුකාගාර පුස්තකාලයේ ආරම්භය සම්බන්ධව සඳහන් වේ (පහතින් සඳහන්ය). 

එහි සඳහන් කරුණක් එක් කරුණක් මගේ අවධානයට ලක් විය. එනම්, ජාතික කෞතුකාගාරය ස්ථාපිත කිරීමේ ලා රාජකීය ආසියාතික සමිතියේ ලංකා ශාඛාවේ දායකත්වයයි. එසේම එහි පුස්තකාලයේ ආරම්භයේ දී තිබූ පොත් 1440න් 815ක් ලබා දී ඇත්තේ ඒ සමිතියෙනි (1877 වර්ෂය සඳහා වන කෞතුකාගාර පාලනවාර්තාවේ ඒ පිළිබඳ සටහන පහත දැක්වේ). අද, ශ්‍රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සමිතිය නමින් ක්‍රියාත්මක මෙරට පැරණිතම පුස්තකාලයක් පවත්වාගෙන යන මේ සමිතියට මම ද කාලයක සිට සක්‍රිය ලෙස සම්බන්ධ වී සිටීම මට සතුටකි.

ජාතික කෞතුකාගාරයේ අධ්‍යක්ෂ ඒ. හේලි සම්පාදනය කළ 1877 වර්ෂයේ වාර්තාවෙන් උපුටාගත් කොටසක්
- මෙහි කෞතුකාගාර පුස්තකාලය ගැන ද, එහි ආරම්භක එකතුව ලැබුණු ආකරය ගැන ද සඳහන් වේ.

ප්‍රදර්ශනයේ විස්තර ඇතුළත් පෝස්ටරය

ලිපිනයක් තේරීමේ තරම - Sorting an address

Historical Notes - ඉතිහාස සටහන් 01

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

තැපැල් හා විදුලි සංදේශ දෙපාර්තමේන්තුවේ 1935 වර්ෂය සඳහා වූ පාලන වාර්තාවේ හයවැනි පිටුවේ, එවකට සිටි තැපැල්පතිවරයා වූ ජේ. ආර්. වෝල්ටර්ස් අපූරු කෙටි සටහනක් තබයි. ඒ තැපැල් තේරීම පිළිබඳවය. තැපැල් තේරීමේ කාර්යය සිදු කරනු ලබන්නේ තැපැල්කරුවන් විසින්ම බව පවසන ඔහු ඒ සඳහා ඔවුන්ට අතිරේක ගෙවීමක් කරනු ලබන බව කියයි. එය මාසයකට රු. 5ක් වන අතර වසර දහයක් සම්පූර්ණ වූ පසුව ඒ ගාස්තුව රු. 10 දක්වා ඉහළ නංවනු ලැබේ. විශේෂ අධ්‍යාපන සුදුසුකමක් නොමැති වුවත්, ඔවුන් ඉංග්‍රීසි, සිංහල හා දෙමළ යන භාෂා තුනෙන්ම කටයුතු කරන අතර ඔවුන්ගේ කාර්යය ඉතා ප්‍රශංසනීය බව පවසන තැපැල්පතිවරයා වැරදි ලිපිනවලට ලිපි බෙදීම ගැන ඇති පැමිණිලි අඩු බව වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.

ඔවුන්ට තේරීමට සිදු වන ඇතැම් කාර්යයක් පිළිබඳව නිදසුනක් ලෙස ඔහු දක්වා ඇත්තේ එක්වරම ‌තෝරාගත නොහැකි වූ ලිපිනයක් නිවැරදි ලෙස තේරුම්ගැනීමයි. ඒ අනුව ලිපියක සඳහන් වී තිබූ ලිපිනය මෙසේය.

U. R. Kittarpiya
Pyan Bangas
Paccata Road
Bambalapitiya

තැපැල් ‌තෝරන්නවුන්ගේ දක්ෂතාවය නිසා මේ ලිපිය ද නිසි ලෙස තෝරා නිවැරදි ලිපිනයට බාර දුන් බව සඳහන් කරන තැපැල්පතිවරයා නිවැරදි ලිපිනය වාර්තාවේ වෙනත් තැනක සඳහන් කරන බව කියන්නේ පාලන වාර්තාව කියවන්නා තුළ කුතුහලයක් ජනනය කරමිනි. ලිපි තෝරන්නවුන් විසින් පැහැදිලි කරගත් නිවැරදි ලිපිනය වාර්තාවේ 24 වන පිටුවේ මෙසේ සඳහන් වේ.

U.R. Kittarpiya (servants name)
C/O P. N. Banks (DIG Police CID)
Paget Road
Bambalapitiya


කෙසේ ද ඒ තේරීම?

අදාළ සම්පූර්ණ ඉංග්‍රීසි සටහන මෙසේය.

"As in other countries, the sorting staff has difficulty occasionally in deciphering the addresses on letters. The work of sorting is done by postmen who are paid an extra sorting allowance of Rs. 5 per month, rising to Rs. 10 after ten years service and considering that they have to deal with addresses in English, Sinhalese and Tamil and that their educational attainments are by no means high the work they do is very creditable and the complaints of misdelivery are few. A letter was recently received addressed to:
U. R. Kittarpiya,
Pyan Bangas
Paccata Road
Bambalapitiya

It was correctly deciphered and delivered. Readers may wish to try their hand at interpreting it. The correct solution will be found on page E24."

"The address on the letter referred to in paragraph 18 was correctly deciphered as-
U R Kittarpiya (a servant's name)
C/o P. N. Banks Esqr (Deputy Inspector General of Police CID)
Paget Road
Bambalapitiya"

මූලාශ්‍රය - Annual Report of Post and Telegraph, 1935. p. E6, E24 

++++++++++++++++++++++++++
Historical Notes - ඉතිහාස සටහන්:- වෙනත් කාර්යයක් සඳහා කියැවීමේ දී හමුවන, සටහන් කළ යුතු වැදගත් සිදුවීම් හා සටහන් ආදිය මේ තේමාව යටතේ සඳහන් කර ඇත. මේ සඳහා විශ්වසනීය හා සමකාලීන ලේඛන යොදාගෙන ඇත. ඇතැම් මූලාශ්‍ර (උදා - පුවත්පත්) වෙනත් මූලාශුයකින් තහවුරු කරගෙන තිබේ.

අධ්‍යාපනයේ වටිනාකම - සතුටක් දැනුණු බස් කතාවක් (බස් කතා 14)

අධ්‍යාපනයේ වටිනාකම - සතුටක් දැනුණු බස් කතාවක් (බස් කතා 14)
--------------------------------------------------------------

අද උදේ බස් එකේ මට අහන් ඉන්න උනේ අමුතු කතාවක්... අනුන්ගේ කතා අහන එක නරක පුරුද්දක් උනාට ඒක බස්වලදී කරන්න වෙනවනේ (අනෙක ඒ ඕපාදූප සෙවීම මගේ එක විනෝදාංශයක් වගේනේ). අද 138 බස් එකේ මගෙ පිටුපස අසුනේ හිඳ සිටි පුද්ගලයා, අනෙක් පස අසුනක හිද සිටි කෙනෙක් හා කතාවක් පටන් ගත්තා. වයස අවුරුදු 25ට කිට්ටු තරුණයන් වූ ඔවුන් කිරුලපන හරියේ පටන් මම බැසගිය තැන දක්වා තරමක දුරක් කතා කරමින් ගියා. මේ ඉන් මට ඇසුණු වැදගත් දේ සමහරක් මේ.

මුලින්ම දකුණු පැත්තෙ උන් කෙනාට වම් පැත්තේ උන් කෙනාගෙ නම අමතක වෙලා තිබිලා මතක් කරගත්තා. ඔවුන් දෙදෙනාම කොළඹ ඉහළ බටහිර පන්නයේ පාසලක (බෞද්ධ නොවන ආගමික පසුබිමක් ඇති) සිසුන්. ඔවුන් පාසල් සමයේ මිතුරන් වූවත්, ඔවුන් අතර වූ කතාවෙන් මට හිතුනේ එකම පංතියකට වඩා එකම ශ්‍රේණියක සිටයවුන් බවයි. උසට සරිලන මහතක් ඇති දේහධාරීන් වූ ඔවුන් ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්වල සිටි අය බවත් හිතුනා. මොකද, මූලික වශයෙන් රගර් ක්‍රීඩාව ගැන කතා කළ ඔවුන් මේ සැරේ චැම්පියන් වූ 'පතන' ගැන කීමෙන්.

ඒ දෙදෙනා ඔවුන්ගේ යාලුවෝ ගැන කතා කළා. ඔවුන් දැන් කරන කියන දේ, පරණ කතා ටිකක් ඇදුනා. මට වහාම පසුපසින් උන් කෙනා තමන් ගැන කී දේ වැදගත්. ඔහුගේ කතාවෙන් කියැවුනේ ඔහු ආ ගමන ගැනයි. ඔහු පාසලෙන් ඉවත් වූ පසු කලක් එක්තරා මුල් පෙළේ පෞද්ගලික බැංකුවක රැකියාවක් කරලා තියෙනවා. ඒ කාලෙ නං ඉස්කෝලෙ යාලුවො කට්ටිය නිතර හමු උන බව හා සෙට් වුන බව කීවා. "දන්නවනේ අපේ උන් කන බොන හැටි... සමහර දවස්වල බිල එක පැන්නා" කීව ඔහු, ඒ බිල් එකිනෙකා ෂෙයා කරගෙන ගෙව්ව බවත් කීවා. ඒව දැන් නැතත් "හොඳ එක්ස්පීරියන්ස් එකක්" කියලා කිව්වේ අනෙකායි.

මෙතන දී වැදගත්ම කාරණය ආවෙ ඉන් පස්සේ. අනෙක් මිත්‍රයාට සාපේක්ෂව ඉතා ප්‍රසන්න පෙනුමක් තිබූ ඔහු තමන් කළ බැංකුවේ රස්සාවෙන් ඉවත් වී තිබෙන්නේ කැම්පස් යන්නයි. දැන් ඔහු ඉගෙන ගන්නෙ කොළඹින් පිටත පිහිටා ඇති අනූව දශකයේ පමණ ආරම්භ කළ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයක කළමනාකරණ පීඨයකයි. ඔහු සිය විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතය සහ ඒ ලැබෙන අධ්‍යාපනයේ 'කොලිටිය' ගැන කෙටියෙන් වුණත් වැදගත් දේ කීවා. ඔහු ඒ අධ්‍යාපනයෙන් පසු වෘත්තිය ජීවිතයක් ආරම්භ කරන්න බලාපොරොත්තු සහගතව ඉන්නා බව පැහැදිලියි.

කොළඹ පිහිටි, ඉංග්‍රීසි භාවිතය අධික, ඒ වගේ පාසලක ළමයෙක් ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලයක නිදහස් අධ්‍යාපනය අගය කිරීම ඉතා වැදගත් කියලා මට හිතෙනවා. මොකද මම ඒ පාසලේ නම සඳහන් නොකළත්, ඒ පාසලේ ළමයෙක් කොළඹ සරසවියේ අනූව දශකයේ මගේ සයන්ස් බැච් එකේ නම් මට හමු වී නෑ. ඒ වගේම ක්‍රීඩාවල යෙදුණු ඒ පාසලේ ළමයෙක්ට උසස්පෙළ යන්තමින් හෝ කළ පමණින් පුද්ගලික අංශයේ හොඳ රැකියාවක් සොයාගැනීම ඉතා පහසුයි. අපේ කාලේ උනත්, පූර්ණ වශයෙන් රජයට අයත් අපේ පාසලෙත් ඉගෙන ගත් ක්‍රීඩා කළ හෝ නැති සිසුන් සමහරක් උසස් පෙළින් පස්සේ විශ්වවිද්‍යාලයට යනවට වඩා බොහෝ වෙලාවට උනන්දු වුණේ රැකියාවකට යන්නයි. ඔවුන් විශ්ව විද්‍යාලයට ගියා නම් වඩාත් යන්න කැමති උනේ ඉහළම පාඨමාලාවලටයි. ඒකට කීප වරක් උනත් ඒලෙවල් විභාගය කළා.

මේ අදහස් සටහන් කළේ ඒ තරුණයාගේ සිතිවිලි අගය කිරීම සඳහායි. අද ප්‍රවණතාව අනුව ඕලෙවල්වලින් පස්සේ ඒලෙවල් නොකරම (පාසල් ජීවිතයේ හොඳම කාලය අහිමි කරගෙන) පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාලවලට පිවිස අඩු වයසින් උපාධියක් ගන්න පිරිස් අතර, මේ වගේ අය අගය කරන්න ඕනනේ. ඉතින් මම නැගිටලා ඉස්සරහින් බහින්නේ නැතිව පසුපස දොරෙන් බැස්සේ ඔවුන්ගේ මුහුණු බලාගන්නයි (උඩින් සඳහන් කළ ඔවුන්ගේ වයස හා පෙනුම මම දැක්කේ එවිටයි).

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2022.08.15

රාජකාරි ලිපි ලිවීමේ කොලිටිය! (ඉස්කෝලෙ කතා 5)

මේක උනේ 8 ශ්‍රේණියෙදි - හරියටම කීවොත් 1986දි. එදා අපේ සිංහල පාඩම උනේ ලිපි ලිවීම. මැදිවයසෙ හිටපු සිංහල සර් උගන්වන්න පටන් අරන් මුලින්ම රාජකාරි ලිපියක් නිසි ලෙස ලිවීමේ වැදගත්කම කීවා.

"දවසක් මම කරවල කඩෙන් කරවල වගයක් ගෙනාවා. ඒවා ඔතන් ආපු කොලේ තිබ්බ අකුරු මට හුරුයි. ඉතින් ඒක මොකද්ද කියලා බැලුවම ඒක මම කලින් දවසක කාර්යාලයකට යවපු ලියුමක්. මටම ලැජ්ජා හිතුනා ඒක ලියල තිබ්බ හැටි දැකලා. ඒ කියන්නේ ඒ ලියුම වැඩක් නෑ කියලා ඒ අය විසි කරලා"

අපේ උන් කීදෙනෙක් මේක විශ්වාස කළා ද කියලා මං දන්නේ නෑ. එකෙක් නං පස්සෙ මෙහෙම කිව්වා - 

"එතකොට සර්ත් ලියුම් ලියන්න ඉගෙනගෙන තියෙන්නෙ ළඟදි ද?"

(පින්තූරය අන්තර්ජාලයෙනි. පෙළ පොතක එන්නක් විය යුතුය.)

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2020.12.05

ඉස්කොලෙ කතා 2 - පස්සෙන් යන්න එපා කී ‌දෙක

මේ සිද්ධිය අපි 10 ‌හෝ 11 පන්තියෙ හිටිය කාලෙ වූ දෙයක්.

දවසක් කිසියම් රැස්වීමක් සඳහා අපේ පංතිවල ළමුන් ශාලාවට කැඳවූවා. කාරණය නම් මට මතක නෑ. එදා අපේ විදුහල්පති තුමා අපූරු කාරණයක්  සිහිකළා. (ඒක කීවෙ අපේ යාළුවෙක් බස් එකෙන් වැටිලා තුවාලයක් කරගෙන හිටි නිසාද කියලා නම් මතක නෑ)

"ළමයි පස්සෙන් පන්නන්න ඕන නැති දේවල් දෙකක් තියනවා."

"එකක් තමයි බස්. අනෙක තමයි ගෑණු ළමයි."

"මොකද කියලා දන්නවද?" දැන් ‌කොල්ලො ටික හරිම උනන්දුවෙන් අහගෙන ඉන්නවා.

"මොකද ඕව එකක් ගියාට ඊට පස්සෙන් තව ඒවා එනවා."

අපි ඉතින් විදුහල්පතිතුමා වගෙම ගුරුවරුත් දුන්නු අනෙක් අවවාද පිළිගත්තට, අපේ ගොඩක් කොල්ලො අඩුවෙන්ම සැලකිල්ලට ගත් අවවාදය ‌මේක වෙන්න ඕන. ඒ ‌නොපිළිගැනීම බස් සම්බන්ධයෙන් වගෙම ගෑණු ළමයි සම්බන්ධයෙනුත් ‌පොදුයි!

මගෙම අත්දැකීමෙන් කියන්නෙ. 138 බස් එකක් පස්සෙන් එල්ලෙන්න ගිහින් වැටුනෙ නුගේගොඩ ‌බෝ ගහ ළඟදි. 173 බස් එකකින් බහින්න ගිහින් වැටුනෙ කුරුඳුවත්තෙ ‌පොලිසිය ඉස්සරහදි.

අනිත් කාරණය ගැන උදාහරණ කියන්න ඕන නෑනෙ!

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2020.03.09

ඉස්කොලෙ කතා 1 - ‌දොර ඇරල තිබ්බට...

දවසක් අපේ ඉස්කෝලෙ රැස්වීමක් තිබ්බා. මොකක් හරි වැරද්දක් කරල තිබ්බ එකක්. මොකද පංතී කීපයක් විතරයි හිටියෙ. රැස්වීම තිබ්බෙ නවරඟහලේ. මං හිටියෙ 10න් පහළ පන්තියක වෙන්න ඕන.

ඒකට ආපු විදුහලේ ජ්‍යේෂ්ඨ ගුරුමහතෙක් ‌මෙහෙම කතාවක් කීවා.

"රෝයල් එකේ ළමයෙක් ඕන තැනකදි අඳුනගන්න පුළුවන්"

"කොහොමද?" ඔහු ඇහුවා. සභාව මීයට පිම්බා වගෙයි.

"දොර ඇරල තියෙන කාමරයකින් ජනේලෙන් පැනල යන කොල්ලෙක් ඉන්නව නං ඒ රෝයල් එකේ ළමයෙක්!"

(ඉස්කෝලෙ මේ වගේ සිද්ධි තව තියනවා. කියන්නම්කො.)

අතිරේක උපකාරක පංති (බස් කතා 13)

මේක සිදුවුණේ ජනවාරි 4වැනිදා. මහරගම යන 138 බසයක.

කොළඹ සිට මා පැමිණි 138 බසයට නුගේගොඩින් උපකාරක පංති යන ‌කෙල්ලෙක් හා ‌කොල්ලෙක් නැග්ගා. පාසල් යන ළමුන් විය හැකි වුනත්, සෙනසුරාදා දවස නිසා ඔවුන් හිටියේ පාට ඇඳුමෙන්. බසයේ හිස් ආසන ‌නොතිබූ නිසා ඔවුන් මා සිටි අසුන කිට්ටුව නැවතුනා.

ඒ යුවතියට මහා හදිසියක් තිබුණා. ටිකට් ගන්නත් එයාගෙ බෑග් එකෙන් සල්ලිි අරන් දෙන්න කියලා ඒ තරුණයාට කීවා. එ‌හෙම කියලා එයා දුරකථන ඇමතුමක් ගත්තා. දැන් මට ඇහෙන්නෙ ‌මේ පැත්තෙන් කියන එන පමණයි.

"අන්න ඔයාගෙ අම්මා ඇවිත් ඉන්නවා පංති‌යෙ ‌ගේට්ටුව ළඟ. ඉන්න තැනකින් ඉක්මනට පලයන්"

"ඇන්ටි මාව දැක්කෙ නෑ. ඒ උනාට අනිත් උන්ව දකියි. අනිත් ඇන්ටිලාගෙනුත් ඇහුවොත් එහෙම..."

"හරි හරි ... ඉක්මනට පලයන්."

දුරකථන ඇමතුම විසන්ධි කළ ඇය තරුණයාට ‌මෙහෙම කීවා.

"උෳ ‌හොඳටම බය ‌වෙලා"

හරිම සරලයි ‌නේද? ඉස්කෝලෙ උගන්වනවාට අමතරව උපකාරක පංති තියනවා. උපකාරක පංතිවල "උපකාරයට" ඊට අමතරව "අතිරේක" පංතිත් තියෙනවා. උපකාරක පංතියෙ උගන්වන්නෙ නැති ‌දේවල් ඉ‌ගෙන ගන්නනෙ. අනික උපකාරක පංතිවල ප්‍රැක්ටිකල් කරන්නෙ නෑන‌ෙ.
මේව ඉතින් අපේ කාලෙත් ‌‌නොවෙච්ච ‌දේවල් ‌නොවෙයිිනෙ..

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම්!!! (​බස් කතා 10)

සති කිහිපයකට පෙර දිනයක මෙම සිදුවීම වූයේ නුගේගොඩින් ගමන් ඇරඹුණු බසයකය. මට පසුපස අසුනේ තරුණයන් දෙදෙනකුගේ කතාව මට ඇසුණි.

ඔවුන්ගේ මාතෘකාව උසස්පෙළ විභාගය බව පැහැදිලි වූයේ "තියරි ක්ලාස්" හා "රිවිෂන් ක්ලාස්" ගැන කතා කළ නිසාය. බයෝ විෂයධාරාව නොවන බව වැටහුනේ "බයෝ අයට පාඩම් කරන්න" ඇති බව එකෙක් කී නිසාය. ධාරා විද්‍යුතය ගැන කී බැවින් ඔවුන් ගණිත අංශයෙන් උසස් පෙළ හදාරන බව සිතාගත හැකිය.

මෙසේ කතාව ඇදී යන විට ඔවුන් පාඩම් කරන හැටි ගැන කතාව යොමුවිය. එක් අයෙක් කීවේ ජනවාරි මාසෙ එයා සෑහෙන වැඩ කළ බවයි. සියයට 20 පමණ පාඩම් කර අවසන් කළ බවයි.

අනෙකා කීවේ ජනවාරි මාසෙ එයාට එතරම් වැඩක් කරගන්නට නොහැකි වූ බවයි. ඔහු ඊට කී හේතුව මට එක්වරම විශ්වාස කළ නොහැකි විය.

"ජනවාරි මාසෙ සෙට් උනා වැඩි උනා. ගැහුවත් වැඩියි. වැඩක් කෙරුනෙම නෑ"

මේ අද දවසේ පාසල්වල තත්ත්වයද? තවමත් යන්තම් අවුරුදු 18 පැන්න අයගේ ජීවිතද...?

අපේ කාලෙත් පිරිමි පාසල් ළමුන් සෙට් උනා. මත්පැනින් සප්පායම් වුනා. එහෙත් බිග්මැච් සමයෙ වගෙ කලාතුරකින් දවසක විතරයි. සිගරැට් බීපු අය හිටියත් එයත් දිනපතා කළ අය නැති තරම්. කළෙත් හොරෙන්. මේ කියනව වගෙ මාසෙට දවස් ගණනක් සෙට් වූ අය එකල හිටියෙ නැති තරම්. 

මේ අද යුගයේ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම්ද?

එළිමහන් ක්‍රියාකාරකම්වලින් පසුව සිසු අවධානය ඉහළට

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

විදුසර, 24.01.2018 පි. 4 (Vidusara)

http://www.vidusara.com/2018/01/24/feature1.html

ස්‌වාභාවික පරිසරයෙන් මිනිසුන්ට ලැබෙන බොහෝ ප්‍රයෝජන පිළිබඳව අපි දනිමු. ඒ අතර විවිධ ඝෘජු හා වක්‍ර සේවා වෙයි. උද්‍යාන, ගහකොළ හා වනජීවීන් වැනි ස්‌වාභාවික පරිසරයේ නොයෙක්‌ සංරචකවලට නිරාවරණය වූ පුද්ගලයන්ට ලැබෙන ප්‍රයෝජන මේ අතර තිබෙයි. නිදසුනක්‌ ලෙස ගත හොත් ශාරීරික ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ නැංවීම, මානසික ආතතිය අඩු කරවීම, අවධානය ප්‍රාණවත් වීම හා සක්‍රියභාවය ඉහළ යැම වැනි කරුණු දැක්‌විය හැකි ය.

මේ තත්ත්වය ළමයින් ගේ පාසල් අධ්‍යාපනයේ දී ද දැකිය හැකි කරුණකි. සාමාන්‍යයෙන් පාසල් අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමුඛතාවක්‌ ලැබෙන්නේ පන්ති කාමරය ඇතුළත පවත්වනු ලබන ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලිය සඳහා ය. එහෙත් පන්ති කාමරයෙන් පිටත එළිමහනේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ සිදු කරනු ලබන අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා යම් අවධානයක්‌ යොමු වී ඇත. ගසක්‌ යට, තණ පිටියක සිදු කරන පාඩමක්‌ යනු ළමයින්ට පංති කාමරයේ සිදු කරනු ලබන සාමාන්‍ය අධ්‍යාපන කටයුතුවලට වඩා යම් වෙනසක්‌ ලබා දෙන්නකි. ඒ සඳහා පාසල් ළමයින් ගේ, විශේෂයෙන් ප්‍රාථමික පංතිවල පසු වන කුඩා ළමයින් අතර, වැඩි උනන්දුවක්‌ ද දැකගත හැකි ය.

පරිසරය පාදක කරගත් ක්‍රියාකාරකම් අනාගතයේ දී පරිසරය පිළිබඳව විමසුමක්‌ සහිත පරපුරක්‌ බිහි කිරීමට උපකාරී වෙයි. දරුවන් සිය ළමා කාලයේ දී ලබන පරිසරය පිළිබඳ ධනාත්මක අත්දැකීම් ඔවුන් ගේ වැඩිහිටි වයසේ දී පරිසර හිතවාදී හැසිරීම් ඇති වීම සඳහා වැදගත් වන බව පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දී තිබෙන කරුණකි. මේ අනුව ස්‌වාභාවික පරිසරය පාදක කරගත් පාඩම්වල කිසියම් වැදගත්කමක්‌ ඇති බව පැහැදිලි ය.

වර්තමානය වන විට බොහෝ යුරෝපීය රටවල විධිමත් පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදය තුළ ස්‌වභාවික පරිසරයේ සිදු කරන පාඩම් වැඩසටහන් සඳහා වැදගත් තැනක්‌ ලබා දීම සඳහා කටයුතු කර තිබෙයි. එහෙත් ඇමෙරිකාවේ පෙර පාසල් පද්ධතියේ හැර පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ මේ සඳහා ලබා දී ඇත්තේ අඩු අවධානයක්‌ බව පැවසෙයි. මේ සඳහා එක්‌ හේතුවක්‌ සේ සැලකෙන්නේ එවැනි එළිමහන් අධ්‍යාපන කටයුත්තක දී ළමයින් ගේ අවධානය කේන්ද්‍රගත කර තබාගැනීමට අපහසු බවට ගුරුවරුන් තුළ ඇති විශ්වාසයයි.

කෙසේ වෙතත්, එළිමහනේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ සිදු කරනු ලබන පාඩමකින් පසු ව ළමයින් ස්‌වකීය පාසල් කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීම හා අවධානය ඉහළ යන බව පසුගිය දා නිකුත් වූ අධ්‍යයනයකින් අනාවරණය කර ඇත. මේ නිසා එවැනි අධ්‍යාපන සැසියකින් පසු ව සිදු කරන ගෘහාශ්‍රිත පාඩමක දී එම ගුරුවරුන්ට බාධාවකින් තොර ව දෙගුණයක්‌ පමණ කාලයක්‌ තිස්‌සේ ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නියෑළීමට හැකියාව පවතී. මෙය වැදගත් වන්නේ ස්‌වාභාවික පරිසර තත්ත්ව යටතේ සිදු කරනු ලබන අධ්‍යාපන කටයුතු මගින් ලැබෙන මෙ වැනි ප්‍රතිලාභ සම්බන්ධව පැහැදිලි කිරීම් වැදගත් වන නිසා ය.

ඇමරිකානු අධ්‍යයනයක්‌

මේ අධ්‍යයනයේ දී එම අධ්‍යයන කණ්‌ඩායම, පරීක්‌ෂා කිරීම සඳහා යොමු කළ කල්පිතය වූයේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ එළිමහනේ සිදු කරනු ලබන පාඩමක්‌ මගින් ඊට පසුව වහා ම සිදු කරනු ලබන පන්ති කාමරය ආශ්‍රිත පාඩම්වල දී දක්‌වන අවධානය හා පාඩමට සම්බන්ධ වීම ඉහළ යන බවයි.

උක්‌ත අධ්‍යයනය සිදු කර ඇත්තේ වයස අවුරුදු 9 - 10 අතර වයසේ පසු වන තුන්වැනි ශ්‍රේණියේ පංති දෙකක ළමයින් පදනම් කරගනිමිනි. ඒ ඇමෙරිකාවේ දී ය. එහි දී පරෙස්‌සමෙන් තෝරාගන්නා ලද ගැළපෙන ආකාරයේ පාඩම් දෙකක්‌ එක්‌ පාඩමක්‌ එළිමහනේ ද, ඒ හා සමාන අනෙක්‌ පාඩම පන්ති කාමරයක්‌ ඇතුළත ද වශයෙන් සති දහයක කාලයක්‌ ළමයින්ට උගන්වා තිබෙයි. මෙය පළපුරුදු ගුරුවරයකු විසින් මෙන් ම එසේ නො වන ගුරුවරයකු විසින් ද සිදු කරනු ලැබ ඇත. ඔවුන් ගේ එළිමහනේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ පාඩම සඳහා තෝරාගෙන තිබුණේ පාසලෙන් පිටත පිහිටා ඇති කුඩා වනාන්තරයක්‌ පෙනෙන දුර පිහිටි තණබිමකි. මේ පාඩම සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු 40ක කාලයක්‌ ගත වූ පාඩමකි. ඊට පන්ති කාමරයේ සිට අදාළ එළිමහන් ස්‌ථානයට ගමන් කරන කාලය ද අයත් ය.

මේ සැම එළිමහන් හා ගෘහස්‌ථ පාඩම් සැසියකින් පසු ව කෙටි මිනිත්තු 5ක විවේකයක්‌ ලැබේ. ඉන් පසුව ආ මිනිත්තු 20ක නිරීක්‌ෂණ කාල පරිච්ඡේදවල දී ළමයින් කෙතරම් දුරට අධ්‍යාපන කාර්යයේ නිරත වූයේ ද යන්න ගුරුවරුන් විසින් මැනීම සිදු කරන ලදි. මේ නිරීක්‌ෂණය කරන ලද කාල සීමාවේ දී ළමයින් ගේ අවධානය අන් අතකට යොමු වූ අවස්‌ථා පිළිබඳව ගණනය කිරීම සිදු කර ඇත. ඒ 'ඉඳගන්න', 'වැඩ කරන්න' වැනි යෙදුම් යොදා ළමයින් ගේ අවධානය පාඩම් කටයුතු සඳහා යොමු කළ යුතු වූ අවස්‌ථා ප්‍රමාණය ගණන් කිරීමෙනි. එසේ ම පන්තියේ දී ලබාගන්නා ලද ඡායාරූප පිටස්‌තර නිරීක්‌ෂකයකු විසින් නිරීක්‌ෂණය කරන ලදුව ළමයින් කෙතරම් හොඳින් පාඩම් කටයුතුවල නිරත වූයේ ද යන්න නිරීක්‌ෂණය කර ඇත. ඒ අනුව ළමයින් අධ්‍යාපන කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීම පිළිබඳව ලකුණු ලබා දී ඇත. එහෙත් ඒ ඡායාරූප එළිමහන් සැසියකට පසු ද, ගෘහස්‌ථ සැසියකට පසු ද යන්න නිරීක්‌ෂකයන් හට හෙළි කර නොමැත. ගුරුවරුන් ද ළමයින් අධ්‍යාපන කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීම සඳහා ලකුණු ලබා දී තිබෙයි.

ඒ අනුව හෙළි වී ඇත්තේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ සිදු කරන ලද එළිමහන් පාඩමකින් පසු ව එම ළමයින් වඩාත් අවධානයකින් (attention) යුතු ව සිය පාසල් කටයුතුවලට සම්බන්ධ (engage) වූ බව ය. මේ අනුව එළිමහන් පාඩමකින් පසු සිදු කරන ලද පන්ති කාමර පාඩමක දී බාධාවකින් තොර ව සාමාන්‍ය කාලසීමාව මෙන් දෙගුණයක පමණ කාලයක්‌ සිය පාඩම කරගෙන යැමට එම ගුරුවරුන්ට හැකියාවක්‌ ලැබී තිබෙයි. මෙය වැදගත් හෙළිදරව්වකි. එසේ ම ගුරුවරයා වෙනස්‌ වීම, උපදේශාත්මක ප්‍රවේශය, පන්තියේ ළමයින් ගණන, පන්ති කාමරය වැනි කරුණු, වසරේ කාලය, දවසේ කාලය වැනි කරුණු අනුව මේ වෙනස පැහැදිලි කළ නො හැකි බව ද මේ පර්යේෂකයන් දක්‌වා ඇත. එසේ ම ස්‌වභාවික පරිසරය පදනම් කරගත් අධ්‍යාපන පාඩම් පිළිබඳ සුබවාදී ලෙස සැලකූ ගුරුවරයකුට මෙන් ම එවැනි පාඩම් පිළිබඳව නිශේධනාත්මක අදහස්‌ තිබූ ගුරුවරයකුට ද ලැබුණේ සමාන ප්‍රතිඵල වීම විශේෂත්වයකි.

එළිමහනේ ස්‌වාභාවික පරිසරයේ සිදු කරන ලද පාඩම්වලින් පන්ති කාමරයේ අධ්‍යාපන කටයුතුවලට සිදු වූ බලපෑම සම්බන්ධ ව සිදු කරන ලද පළමු අධ්‍යයනය මෙය බව සඳහන් වෙයි.

අනාගතයට ඇති ප්‍රයෝජනය

ළමයින් සම්බන්ධව මීට පෙර සිදු කර ඇති මෙවැනි අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇති කරුණක්‌ වන්නේ පන්ති කාමරයේ ජනේලයක්‌ තුළින් පෙනෙන හරිතවත් පරිසරයක දර්ශනයකින් පවා ළමයින් ගේ අවධානය සම්බන්ධ ව යම් සාධනීය බලපෑමක්‌ ඇති කළ හැකි බවයි.

එහෙත් ඇතැම් ගුරුවරුන් එළිමහනේ පාඩම් කටයුතු සිදු කිරීමට මැළිකමක්‌ දක්‌වන බව වෙනත් රටවල සිදු කර ඇති අධ්‍යයනවලින් ද පෙනී ගොස්‌ ඇති දෙයකි. එයට හේතුව එළිමහනේ සිදු කරන පාඩම් කටයුතු මගින් ළමයින් තුළ අධි-කලබලකාරිත්වයක්‌ හෝ අධික උත්තේජනයක්‌ (overexcite) හෝ ඇති වීම නිසා ඉන් පසුව පන්ති කාමරයේ කටයුතුවලට ඔවුනට සිය මනස යොමු කිරීම අපහසු විය හැකි නිසා ය.

එහෙත් මේ පර්යේෂණ කණ්‌ඩායමේ අධ්‍යයන ප්‍රතිඵල අනුව පෙනී ගොස්‌ ඇත්තේ ළමයින් පාසලේ කටයුතුවලට වඩාත් සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එළිමහන් පාඩමකින් පසු ව බවයි. සාමාන්‍යයෙන් විශ්වාස කරන පරිදි එවැනි පාඩමකින් පසුව ළමයින් අධික ලෙස කලබලකාරී බවට පත් වීමක්‌ හෝ අවධානය නොමැති බවක්‌ නො දැක්‌වූ අතර, ඔවුන් ස්‌වකීය පාසල් කටයුතුවලට වඩාත් සම්බන්ධ වීම හා අධික අවධානයක්‌ ඇති වීම දැකිය හැකි විය.

මේ අනුව එළිමහනේ සිදු කරනු ලබන පාඩම් කටයුතු සිසුන් අධ්‍යාපන කටයුතු හා සම්බන්ධ වීම (engage) වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා යෝග්‍ය අඩු වියදම් හා පහසු ක්‍රමවේදයක්‌ විය හැකි බව මේ පර්යේෂකයන් දක්‌වා තිබෙයි. මෙය සලකා බැලිය යුතු කරුණක්‌ වන්නේ ඒ නිසා ය. එසේ ම ඔවුන් විධිමත් අධ්‍යාපනයේ දී සොබාදහම පදනම් කරගත් එළිමහන් පාඩම්වලට තවදුරටත් වැඩි අවස්‌ථාවක්‌ ලබා දිය යුතු බව ද දක්‌වා තිබෙයි. එය ප්‍රවර්ධනය කළ යුතු තත්ත්වයකි.

කෙසේ වෙතත් මේ තත්ත්වය සැම රටකට ම, සැම පාසලකට ම එක සේ සාධාරණ යෑයි කීමට අප හදිසි විය යුතු නැත. පාසලේ පිහිටීම හා වටපිටාව මෙන්ම එය එළිමහන් පාඩමක්‌ සිදු කිරීමට සුදුසු ස්‌ථානයක්‌ පවතින්නේ ද යන්න වැදගත් කරුණකි. ආසන්න ප්‍රදේශයේ ස්‌වාභාවික දර්ශනයක්‌ නොමැති ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇති පාසල් පවතී. එසේ ම මෙවැනි එළිමහන් ක්‍රියාකාරකමක්‌ පැවැත්වීම සඳහා පාසල තුළ ද අවශ්‍ය වටපිටාවක්‌ තිබිය යුතු අතර, යෝග්‍ය කාලයක්‌ ද තිබිය යුතු ය. ඇතැම් විට මෙවැනි ක්‍රියාකාරකම් සමහර නිවර්තන කලාපීය රටවලට නො ගැළපෙනු ඇතැයි සිතීමට ද ඉඩක්‌ තිබෙයි. ඒ පරිසරයේ පවත්නා අධික උෂ්ණත්වය නිසා ය. අප රට වැනි රටක නම් මදුරුවන් දෂ්ටනය වැනි අතුරු විපාක ද වළක්‌වාගැනීමට විධිවිධාන යෙදීමට සිදු වේ. කෙසේ වෙතත්, දවසේ ඒ සඳහා නියමිත කාලය සකස්‌ කරගැනීම ඇතුළු අදාළ පියවර ගැනීමෙන් එම තත්ත්ව වෙනස්‌ කළ හැකි ය. එසේ ම සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි ක්‍රියාකාරකම් පවත්වනුයේ ප්‍රාථමික පංතිවලට ය. එහෙත් වඩා වැඩුණු සිසුන් වෙත ද මෙවැනි කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීමට හැකියාව තිබෙයි. එය ද සලකා බැලිය යුතු කරුණකි.

මූලාශ්‍රය: Frontiers in Psychology, DOI:10.3389/fpsyg.2017.02253

http://www.vidusara.com/2018/01/24/feature1.html

සරසවි ප්‍රේමය අසාර්ථකද? (බස් කතා 2)

2016 අවුරුද්දේ දවසක මා ගමන් කළ 138 බසයට විජේරාම හන්දියෙන් තරුණියක් නැගුනාය. ඇය හිඳ ගත්තේ මගේ අසුනට ඉදිරි අසුනේය. ටික වේලාවකින් ඇයට දුරකථන ඇමතුමක් ලැබිණි. හෙමින් ධාවනය වූ බසයේ ශබ්දය අඩු වූ අතර, ඇය ශබ්ද නගා කතා කළ නිසා, එ් සංවාදයෙන් අඩක් හෙවත් තරුණිය කී දේ මට ඇසිනි. එ් අනුව සාරාංශය මෙසේය.

අැය මෑතදී ජයවර්ධනපුර සරසවියේ අධ්‍යාපනය හමාර කළ සිසුවියකි. ඇයට කතා කළේ සරසවි සිසුවකු බව කතා කළ දේ අනුව පැහැදිලි වූ අතර, ඔහු ඇයට වඩා පහළ වසරක සිසුවකු බව මල්ලී යනුවෙන් ආමන්ත‍්‍රණය කළ බැවින් පෙනිනි.

ටික වේලාවකින් මාතෘකාව වෙනස් විය. ඇගේ කතාවට අනුව පෙනී ගියේ කතා කළ සිසුවා පෙම්වතියක නොමැති වීමෙන් පීඩා විඳින්නකු බවයි. ඇය එම සිසුවාට උපදෙස් දෙමින් සරසවියේදී ඇති කරගන්නා පෙම් සම්බන්ධතා ගැන අපූරු කතාවක් කීවාය.

"දැන් කාලෙ කැම්පස් එක අැතුළෙ ඇති කර ගන්නා අෆෙයාර් හුඟක් හරියන්නේ නැහැ. එ්ක රිසර්ච්වලිනුත් පෙන්නල දීල තියන දෙයක්."

මට ගැටලු රැසක් ඇති විය - ඇත්තෙන්ම සරසවි ප්‍රේමය අසාර්ථක බව අලුත් පර්යේෂණ මගින් සොයාගත් දෙයක්ද? 'දැන් කාලෙ' යනුවෙන් සඳහන් කළේ අතීතයේ සරසවි තුළ ඇති වූ සම්බන්ධතා සියල්ල හෝ වැඩි ප‍්‍රමාණයක් සාර්ථකවී අැති නිසාද? බිඳවැටුණු සරසවි ප්‍රේමය නිසාම ලියැවුණ විරහ ගීත කෙතරම් තිබේද? මෙයාලා එ්වා අසා නොමැතිද?

එසේම පසුව මට තවත් ප්‍රශ්නයක් පැන නැගිණි. එ්, අපේ රටේ නූතන සරසවි සිසු සිසුවියන් මෙවැනි කරුණු ගැන තීරණ ගන්නේ මෙතරම් විද්‍යාත්මක ක්‍රමවලටද? යන්නය. එ් පැනය විසඳුණේ පසුගියදාක සරසවි ප්‍රේමය නිසා කියන තවත් මරණයක් ගැන අැසුණු පසුවය.

අනෙක් බස් කථා(ව) මෙතැනින් කියවන්න.

පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අවශ්‍යද?

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

Vidusara, 2014-01-01

Not available online

පහ ශ්‍රේණියේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය 2016 වර්ෂයෙන් පසු අහෝසි කිරීමට තීරණය කර ඇත යන්න රටේ තරමක ආන්දෝලනයක් ඇති කර තිබේ. පසුගියදා පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා විසින් සිදුකර ඇති ප‍්‍රකාශයකට අනුව පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය 2016 වර්ෂයේදී අහෝසි වීමට බොහෝ විට ඉඩ ඇත. එ් අනුව ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනුවට ළමුන් සඳහා කිසියම් ඇගැයීම් පරීක්ෂණයක් පවත්වනු ලබන බවත්, එය තරඟකාරී විභාගයක් නොවන බවත් අමාත්‍යවරයා පවසා ඇත. පැය එකයි කාලක පමණ කාලයක ප‍්‍රශ්න පත‍්‍රයක් මගින් ශිෂ්‍යයින්ගේ දක්ෂතාවය ඇගැයීමට කටයුතු කරන බවත් ඔහු පවසා තිබිණි.

ශිෂ්‍යත්ව විභාගව සම්බන්ධව මෙරට සමාජයේ මේ විභාගය පිළිබඳව ආන්දෝලනයක් ඇති වූයේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ප‍්‍රතිඵල නිකුත් වීමත් සමඟය. ඊට මුල් වූ හේතුව වූයේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ප‍්‍රතිඵල නිකුත් වූ දිනයයි. ශිෂ්‍යත්ව ප‍්‍රතිඵල නිකුත් වූයේ ලෝක ළමා දිනය (හා ලෝක වැඩිහිටි දිනය) යෙදී තිබූ ඔක්තෝබර් මස පළමුවැනිදාය. ශිෂ්‍යත්ව ප‍්‍රතිඵල නිසා ළමුන්ගේ එදින සතුටට බාධාවක් ඇති වූ බව මේ සමාජ ආන්දෝලනයේ හරය විය. සාමාන්‍ය ජනතාව, අධ්‍යාපන වෘත්තීය සමිති, ඇතැම් ජනමාධ්‍ය හා දේශපාලනඥයන් මේ පිළිබඳව රජයට චෝදනා එල්ල කරනු දැකිය හැකි විය. කෙසේ වෙතත් මේ සමඟ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයත් එහි ගැටලූ පිළිබඳව ඇති වූ සාකච්ඡුාවත් වැදගත් බව අපේ හැඟීම විය. එහෙත් මේ වන විට අප දකින්නේ මේ ආන්දෝලනයේ අවසන් ප‍්‍රතිඵලය නම් එය මදක් නොව දැඩි අවධානයකින් සැලකිය යුත්තකි.

කෙසේ වෙතත් මේ වන විට උක්ත තීරණයට එරෙහිව අධිකරණ ක‍්‍රියාමාර්ග ගන්නා බව එක් ගුරු සංගමයක් දැනටමත් ප‍්‍රකාශ කර ඇත. එසේම මේ පිළිබඳව විරෝධතා ක‍්‍රියාමාර්ග ගන්නා බවටද ඔවුන් ප‍්‍රකාශ කර තිබේ. මේ පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුවේ පවා සාකච්ඡුා වී ඇති බවක් වාර්තා වී තිබේ. අනෙක් අතට ඉහත කී ප‍්‍රකාශය රජයේ මතය වේද යන්න හා එය මේ පිළිබඳ අවසත් ප‍්‍රතිඵලද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත.

පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය

පහේ පංතියේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය පිළිබඳව පවත්නා වාර්තා අනුව විභාගය ආරම්භ වන්නේ 1943 වර්ෂයේදීය. එ් සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නංගර මහතා විසින් ආරම්භ කරන ලද මධ්‍ය මහා විද්‍යාල සංකල්පය ඵලගැන්වීමෙන් පසුවය. මේ විභාගයෙන් සමත් වූ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට වැඩි පහසුකම් සහිත පාසැලක අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට අවස්ථාව ලැබිණි. එසේම නොමිලේ හා නවාතැන් හා ඇඳුම් ආදියද ලැබිණි. පසුකලක ආර්ථික අපහසුතා ඇති සිසුන්ට ශිෂ්‍යාධාර ලබාදීම සිදු විය. ශිෂ්‍යාධාර ලෙස ලබාදෙන මුදලට වඩා වැදගත් වූයේ පහසුකම් සහිත පාසලක අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ලැබීමයි.

මේ අනුව ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් සමත්වූ සිසුන් අතරින් රටට හා ලෝකයට වැඩදායක උගතුන් බොහෝ දෙනෙක් පසුගිය වසර හැත්තෑවක කාලය පුරා බිහිව ඇති බව සැකයක් නැත.
අනෙක් අතට ගත වූ කාලය ඇතුළත ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ යම් යම් වෙනස්වීම් ඇති වී තිබෙන බව පෙනේ. නිදසුනක් ලෙස ගතහොත්, එක්තරා කාලයකදී විභාග දෙකක් පැවැත්වූ අවස්ථා ඇත. එහිදී දෙවැනි විභාගයට පෙනී සිටියේ පළමු විභාගයෙන් සමත්වූ සිසු-සිසුවියන්ය. එසේම ශිෂ්‍යත්ව විභාගය සඳහා අන්තර්ගත වන විෂයද මේ කාලය ඇතුළත වෙනස් වී තිබේ.

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීමේ අහිතකර ප‍්‍රතිඵල

යම් ආකාරයකින් ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කළහොත් ඇතිවිය හැකි අහිතකර ප‍්‍රතිවිපාක පිළිබඳව මදක් විමසා බැලිය යුතු වේ.

ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රදේශයක වෙසෙන දක්ෂ දරුවකුට වඩාත් ඉහළ පහසුකම් සහිත පාසලකට ඇතුළත් වීම සඳහා වර්තමානයේ ඇති අවස්ථාව වන්නේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයයි. දක්ෂ ශිෂ්‍යයින්ට මෙතෙක් ලැබුණු අවස්ථාව අහිමි වීම ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීමේ බරපතළම ප‍්‍රතිඵලය සේ දැක්විය හැකිය. ජාතික පාසල් මෙන්ම මේ වන විට සංවර්ධනය කරමින් පවත්නා ද්විතීයික පාසල් තිබුණද ඒවාට ළමුන් ඇතුළත් කරගැනීම සිදුවන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි නැත. එ් පාසල්වලට පළමු ශ්‍රේණියෙන් ළමුන් බඳවා ගන්නේ නම් පාසලේ සිට පදිංචි නිවසට ඇති කිලෝමීටර් දෙකේ නීතිය බලපායි. අනෙක් අතට සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන ආකාරයටම මිල මුදල් වියදම් කළ හැකි පවුල්වල දරුවන්ට අවස්ථාව ලැබීම වැළැක්විය නොහැකි වනු ඇත. (මෙසේ මුදල් අවශ්‍ය වන්නේ කරුණු දෙකකටය - ව්‍යාජ ලේඛන සැකසීමට හා ළමයා ඇතුළත් කිරීමේදී අවශ්‍ය පුද්ගලයින්ට ගෙවීමටය. අල්ලස් ¥ෂණ අතින් අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රයද ඉහළ මට්ටමක පසුවන බව ප‍්‍රකට කරුණකි.)
 

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීම සඳහා හැකිවන්නේ මේ වන විට ක‍්‍රියාත්මකව ඇති ද්විතීයික පාසල් දහසක් දියුණු කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය නිසා බව අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා පවසා තිබිණි. 2016 වර්ෂය වන විට අවසන් වීමට නියමිත ද්විතීයික පාසල් දහසේ ව්‍යාපෘතියත් සමඟ ජනප‍්‍රිය පාසල්වලට ඇති අධික ඉල්ලූම නිමා වනු ඇති බවද මෙහිදී ප‍්‍රකාශ කර ඇත. එහෙත් මේ අනුව පාසල් දියුණු කරනු ලැබුවද ආර්ථික ගැටලූ ඇති හා ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රදේශවල පදිංචි දක්ෂ දරුවන්ට මේ පහසුකම් සහිත පාසලකට ඇතුළත් වීම අසීරු විය හැකිය. අනෙක් අතට පළමු ශ්‍රේණියෙන් පසු කිසියම් ඉහළ පංතියකදී මේ පාසල්වලට බඳවා ගනු ලැබෙන්නේ නම්, එ් කුමන පදනමකින්ද යන්නද පැහැදිලි නැත. මේ පාසල්වලට ඇතුළත් වීම සඳහාද අධික තරඟයක් ඇති විය හැකිය. එසේම ප‍්‍රාථමික පංති පමණක් පැවැත්වෙන විද්‍යාලවලින් පසුව එ්වායේ දක්ෂ දරුවන් වෙනත් පාසලකට බඳවා ගැනෙන ආකාරයද පැහැදිලි නැත. එවැන්නක් තරඟ විභාගයක් හරහා සිදුවන්නේ නම් සිදුවන්නේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනුවට වෙනත් නමකින් විභාගයක් ඇති වීම පමණක් විය හැකිය. කෙසේ වෙතත් එවැනි විභාගයකින් පසු ළමුන් නව පරිසරයකට යොමු කිරීමට වඩාත් යෝග්‍ය වන්නේ නව යොවුන්වියට පෙර බව පැහැදිලිය.

ශිෂ්‍යත්වයෙන් සමත් දක්ෂ දරුවන් 2016 වසරෙන් පසු ජාතික පාසල්වලට ඇතුළත් නොවුවහොත් වර්තමාන ජාතික හා ජනප‍්‍රිය පාසල්වල අපොස සාමාන්‍ය පෙළ හා උසස් පෙළ වැනි උසස් විභාගවල ප‍්‍රතිඵල අනාගතයේදී පහත වැටෙනු ඇතැයි සිතීම සාධාරණය. සාමාන්‍යයෙන් මේ පාසල්වල ඉහළ විභාග ප‍්‍රතිඵලවලින් වැඩි ප‍්‍රමාණයක් වාර්තා වන්නේ ශිෂ්‍යත්ව සමතුන් අතරිනි. (අපේ පෞද්ගලික අත්දැකීම් අනුවද එය එසේ බව තහවුරු කළ හැකිය.) තම පාසල්වල එවැනි තත්ත්වයක් වළක්වාලීම සඳහා අදාළ පාසල් කුමන ආකාරයක පියවරක් ගනු ඇතිද යන්න ගැටලූවකි. වර්තමාන ජනප‍්‍රිය පාසල්වලට ස්වකීය පාසලේ ප‍්‍රතිඵල ඉහළ මට්ටමක පවත්වාගැනීම ඒ පාසල්වලට ළමුන් ඇතුළත් කිරීමට වෙනම ඇතුළත්වීමේ විභාගයක් පැවැත්වීමට පියවර ගනු ඇතිද? අතීතයේ මෙවැනි ඇතුළත් වීමේ විභාග පැවැත්වූ අතර අද තත්ත්වය යටතේ එයද බොහෝ අනිසි ක‍්‍රියාවලට මුල්විය හැකිය. එසේම ඇතැම් ජාතික පාසල්වල පංති පැවැත්වෙන්නේ 6 වැනි ශ්‍රේණියේ සිට ඉහළට පමණක් වන නිසා එ් පාසල්වලට සිසුන් බඳවා ගැනීම සිදුකරන්නේ කෙසේද යන්න ගැටලූ සහගතය. සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ විභාගවලින් හොඳ ප‍්‍රතිඵල වාර්තා කරන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලද සාමාන්‍යයෙන් හයවැනි ශ්‍රේණියෙන් සිසුන් ඇතුළත් කරගන්නා පාසල් අතර වේ.

ස්වභාෂා මාධ්‍ය අධ්‍යාපනය පිරිහීම ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීමේ තවත් ප‍්‍රතිඵලයක් විය හැකිය. බොහෝ උගත් දෙමාපියන්ගේ අදහස තම දරුවන් ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් සමත්වූ පසු උසස් පාසලකට ඇතුළත් කිරීමයි. ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කළහොත් ඔවුන්ට මේ අවස්ථාව අහිමි වේ. මේ නිසා සිදුවිය හැක්කේ ඔවුන් තම දරුවන්ට ස්වභාෂා මාධ්‍යය වෙනුවට ඉංග‍්‍රීසි මාධ්‍ය අධ්‍යාපනය වෙත හෝ ජාත්‍යන්තර විෂයමාලා සඳහා යොමු කිරීමය. එහි එක් ප‍්‍රතිඵලයක් වන්නේ පුද්ගලික හා ජාත්‍යන්තර පාසල්වලට වඩා හොඳ කලක් උදා වීමය. අවසානයේදී මේ වන විටත් කිසියම් තර්ජනයකට ලක්ව ඇති ස්වභාෂා අධ්‍යාපනය තවදුරටත් පිරිහී යා හැකිය. මේ තත්ත්වය රටේ අනාගතය සඳහා මෙන්ම ජාතික භාෂාවල අනාගත පැවැත්ම සම්බන්ධවද ගැටලූවක් විය හැකි බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ.
 

උපකාරක පංති සඳහා ඉහළ ඉල්ලූමක් ඇති වීමද ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීමේ ප‍්‍රතිඵලයක් විය හැකිය. පහසුකම් සහිත පාසලක උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාවක් අහිමිවීමත් සමඟ සාමාන්‍ය පෙළ හා උසස් පෙළ විභාගවලට පෙනී සිටින තම දරුවන්ට අතිරේක පංතිවල සහයෝගය ලබාදීමට කිසියම් හෝ හැකියාවක් සහිත දෙමාපියන් පෙළඹවීම වැළැක්වීම අසීරු විය හැකිය. පහසුකම් සහිත පාසලකට පිවිසිය නොහැකි වූ මුදල් ඇති මධ්‍යම පංතියේ දරුවකුට හොඳ ගුරුවරු හා පහසුකම් නොලැබිය හැකි නිසාය. මේ නිසා ප‍්‍රතිඵල පෙන්වීම සඳහා ටියුෂන් පංතිතරඟය වඩාත් ඉහළ යනු ඇත. මේ අනුව ටියුෂන් ව්‍යාපාරිකයන්ට මේ තත්ත්වය ඉතා යෝග්‍ය වේ. මේ වන විටත් උපකාරක පංති පැවැත්වීම අපේ රටේ ඉතා හොඳ ව්‍යාපාරයක් බවට පත්ව තිබේ.

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනත් පංතියකට ගෙනයෑම ගැනද සාකච්ඡුාවට ලක්ව ඇත. එහෙත් දරුවකුගේ බොහෝ වෙනස්කම් සිදුවන නව යොවුන්වියට පිවිසෙන අවස්ථාවේදී ඔහු හෝ ඇය අධ්‍යාපනය සඳහා අදාළ පරිසරයක පසුවීම යෝග්‍ය බව සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනේ. එය මේ නිසා ශිෂ්‍යත්ව විභාගය පහ ශ්‍රේණියේදී පැවැත්වීම යෝග්‍ය වේ. එය වෙනත් ශ්‍රේණියකට ගෙන ගියහොත් සිදුවන්නේ නව යොවුන් වියේදී ඇතිවන වෙනස්කම් අතරට පාසල වෙනස් වීමද එක් වීමය.
 

අනෙක් අතට හුදෙක් භෞතික පහසුකම් දියුණු වූ පමණින් කිසියම් පාසැලක අධ්‍යාපන මට්ටම ඉහළ යනු ඇතැයි පැවසීම අසීරුය. එ් සඳහා බලපාන්නා වූ වෙනත් සාධක රැුසක්ද තිබේ. නිදසුනක් ලෙස ගතහොත් අත්දැකීම් සහිත දක්ෂ ගුරුවරුන්ගේ අවශ්‍යතාවය දැක්විය හැකිය. අද වැඩිම ඉල්ලූමක් ඇති ජාතික පාසල් ජනප‍්‍රිය පාසල් බවට පත්ව ඇත්තේ කලක් තිස්සේ ඇති වූ වර්ධනය හා ඉහළ අධ්‍යාපන මට්ටමක් පවත්වාගැනීම නිසාය. එසේම කැපීපෙනෙන ප‍්‍රතිඵල පෙන්වන පාසල් අනෙක් උසස් පාසල් අතර වෙනස්කමක් පැවතීම වැළැක්වීමට නොහැකි වනු ඇති අතර එ් පාසල්වලට වැඩි ඉල්ලූමක් ඇතිවීමට වැළැක්වීම අසීරු වන ඇත. එය සමාන වන්නේ හුදෙක් ජනප‍්‍රිය දේශපාලන සටන්පාඨයක් වන ‘දුප්පත්කම දුරලීමටය‘. දුප්පත්කම යනු සම්පූර්ණයෙන්ම දුරලිය නොහැක්කකි. ඊට හේතුව ආදායම් මට්ටම ඉහළට ගියද ඉහළම ආදායම් ලබන්නන් හා අඩු ආදායම් ලබනන්නන් අතර කිසියම් ආකාරයක ඇති නැති පරතරයක් ඕනෑම රටක හෝ සමාජයක පවතින නිසාය.
 

අධික තරඟකාරිත්වය හා ළමුන්ට ඇතිවන පීඩනය

මෙරට සිසු-සිසුවියන් ස්වකීය ශිෂ්‍ය ජීවිතයේ මුහුණ දෙන පළමු තරඟකාරී විභාගය වන්නේ පහේ පංතියේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයයි. ශිෂ්‍යත්ව විභාගය විවේචනයට ලක්වී ඇති බරපතළම කරුණ වන්නේ එහි දැකිය හැකි අනිසි තරඟය නිසාය. ඇතැම් දෙමාපියන් තම දරුවන්ට ළමයකු සතු විය යුතු ළමා කාලය අහිමි කර ඇති බවක් පෙනේ. ළමුන් පොතපතට පමණක් සීමා කිරීමට හා වෙනත් සියලූ ආකාරයේ කටයුතුවලින් ඈත් කිරීමට දෙමාපියන් කටයුතු කිරීම මීට නිදසුනකි. ළමා කාලය අහිමි කරන ලද දරුවකුගේ අනාගතයට එය බලපෑමක් වීම වැළැක්විය නොහැකිය.
 

ශිෂ්‍යත්ව විභාගයට පෙනී සිටින තම දරුවන් පිළිබඳව දෙමාපියන් අසීමිත බලාපොරොත්තු තබා ඇත. නිදසුනක් ලෙස ගතහොත් පසුගිය ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ප‍්‍රතිඵල නිකුත්වූදා ඇති වූ කලබගෑනිය දැක්විය හැකිය. එක් ශිෂ්‍යයකු නිවසින් එළවා දැමූ පුවතක් පුවත්පතක වාර්තා වූ අතර, ළමුන්ට පහරදීම්ද රටේ ඇතැම් ප‍්‍රදේශවලින් වාර්තා විය. ඉන් පෙනන්නේ දෙමව්පියන් විභාගය පිළිබඳව සිතන ආකාරයයි. ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ වැදගක්ම දකින්නේ ලමුන් නොව දෙමාපියන්ය. මේ හේතුව නිසා මේ විභාගය ඇතැම් අවස්ථාවලදී දෙමාපියන්ගේ විභාගය (ඡු්රුබඑ’ි ැං්ප* ලෙස හැඳින්වේ.
 

අප දන්නා පරිදි පාසලේ පළමු ශ්‍රේණියට ඇතුළු වන දරුවා වෙනුවෙන් පවා ශිෂ්‍යත්වය සඳහා සූදානම් කරන පංති පළමු හා දෙවැනි ශ්‍රේණියේදී ආරම්භ වන අතර එ් සඳහා සැකසුණු පොත් හා ප‍්‍රශ්න පත‍්‍ර ආදියද වෙළෙඳ පොළේ දැකගත හැකිය. අවාසනාවකට මෙන් මේවාට දෙමාපියන් අතර ඇති ඉල්ලූමද ඉහළය. පළමු ශ්‍රේණියේ දරුවන්ගෙන් පාසලේදී අපේක්ෂා කරන ක‍්‍රියාකාරිත්වය හා ඔවුන් ශිෂ්‍යත්ව විභාගයට මුහුණ දීමට පුහුණු කිරීම අතර නොගැලපීමක් දැකිය හැකිය.

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනස් විය යුත්තේ කෙසේද?

මේ සියලූ කරුණු මැදිහත්ව සලකා බැලීමේදී අපට සිතෙන්නේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය පැවතිය යුතු වුවත් එහි සැලකිය යුතු වෙනස්කම් සිදු කළ යුතු බවය. එ් විශේෂයෙන් ආර්ථික අපහසුතා ඇති පවුල්වල දක්ෂ දරුවන්ගේ අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහාය. එහි සිදු කළ යුතු වෙනස්කම් පිළිබඳවද මදක් විමසා බැලිය යුතු වේ.
 

ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ තරඟකාරිත්වය අඩු කිරීමට ගත හැකි පියවර පිළිබඳ සාකච්ඡුාවක් අවශ්‍යව තිබේ. මෙවැනි උපක‍්‍රම කිහිපයක් ජාතික අධ්‍යාපන කොමිෂන් සභාව විසින් පසුගිය සතියේදී ජනාධිපති ලේකම්වරයා වෙත ඉදිරිපත් කර ඇති යෝජනාවලියකද ඇතුළත් වේ. ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කර සාධන මට්ටම සම්බන්ධ විභාගයක් වෙනුවට ඒවා යොදාගෙන ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනස් කිරීම යෝග්‍ය බව අපට සිතෙන කරුණකි. එහි ඇතුළත් වන පරිදි විභාගය සාමාන්‍ය පරීක්ෂණයක් බඳු විභාගයක් කිරීම එවැනි එක් උපක‍්‍රමයකි. විභාගය පැයක පමණ කෙටි කාලයක් සඳහා වූ විභාගයක් විය යුතු බවද යෝජනා කර ඇති අතර, එසේම එය සාමාන්‍ය වාර විභාගයකට වඩා සංකීර්ණ නොවූ විභාගයක් විය යුතුය. මේ සඳහා යෝග්‍ය අන්තර්ගතයක්ද උක්ත යෝජනාවලියේ ඇතුළත් වේ. විභාගය සරළ වුවද එතුළින් ලමුන්ගේ දක්ෂතාවය සාධාරණ ආකාරයෙන් සංසන්දනය කළ හැකි නම් එය ප‍්‍රමාණවත්ය.
 

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය මේ වන විට විෂය කිහිපයක් ආවරණය වන පුළුල් ආකාරයේ පරීක්ෂණයකි. එහෙත් විභාගය සරළ කිරීමේදී මේ බහු විෂයික ස්වභාවය තබාගත හැකිද යන්න තරමක ගැටලූවකි.
විභාගයේ තරඟකාරිත්වය අඩුකිරීමත් සමඟ දෙමාපියන් විසින් ළමුන් මත ඇතිකරන බලපෑම අඩු කිරීමටද පියවර ගත යුතුය. මේ නිසා ශිෂ්‍යත්ව විභාගයට පෙනී සිටින දරුවන්ගේ දෙමාපියන් විසින් කළ යුතු හා නොකළ යුතු දේ පිළිබඳව උපදේශනයක් ලබාදීමට පියවර ගත හැකි නම් වැදගත් වේ. මෙය ඇතැම් විට පළමු ශ්‍රේණියේ පටන් සිදු කළ යුතු වනු ඇත. මේ වන විට පාසල්වල මනෝඋපදේශනය පිළිබඳව පුහුණුව ලද ගුරුවරුන් සිටින එවැන්නක් සැලසුම් කිරීම අසීරු කරුණක් නොවේ.
 

අනෙක් අතට දැනටමත් ජාතික හා ජනප‍්‍රිය පාසල්වල ඉගෙනුම ලබන දරුවන් ශිෂ්‍යත්ව විභාගයට පෙනී සිටීමද විභාගයේ දැකිය හැකි තරඟකාරිත්වය වර්ධනය වීම සඳහා හේතු වී ඇත. එහෙත් යම් සිසුවකුට හෝ සිසුවියකට ශිෂ්‍යත්ව විභාගයට මුහුණදීමට ඇති අවස්ථාව අහිමි කිරීමද අනුමත කළ නොහැකි බැවින් මේ පිළිබඳවද වැඩි සංවාදයක් ඇති විය යුතු බව පෙනේ.
 

මේ වන විට හතු පිපෙන්නාක් සේ බිහිව ඇති ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අරමුණු කරගත් අතිරේක පංති සීමා කිරීමක් කළ හැකිද යන්න නම් ගැටලූවකි. අප පෙර සඳහන් කළාක් මෙන් පළමු ශ්‍රේණියේ සිටම පාහේ ශිෂ්‍යත්ව අතිරේක පංති පැවැත්වේ. මේ පංති පවත්වන වැඩි දෙනා පාසල් ගුරුවරු වේ. (ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ශිෂ්‍යත්වය අහෝසි කිරීමට විරුද්ධ වන්නේද මේ නිසා විය හැකිය) කෙසේ වෙතත් මේ සඳහා නීති මගින් යම් සීමාවක් පැනවිය හැකිද යන්නද සොයා බැලිය යුතුය.
 

මෙහිදී පැවසිය යුතු තවත් කරුණක් ඇත. එනම්, රජය මේ වන විට ක‍්‍රියාත්මක කරන පාසල් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ ඉතා වැදගත් බව පැවසිය යුතුය. මේ යටතේ ද්විතීයික පාසල් දහසක් සංවර්ධනය කරනු ලබන අතර එ්වායේ පහසුකම් වර්ධනය කිරීම මෙහිදී සිදුවේ. මෙහිදී එක් ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකට පාසල් තුනක් පමණ දියුණු කිරීම වැදගත් වේ. මෙවැනි පහසුකම් සහිත පාසල් සෑම ප‍්‍රදේශයකම පිහිටා තිබීම නිසා ශිෂ්‍යත්වයෙන් සමත් වන දරුවන්ට ඈත පාලසකට නොගොස් ස්වකීය දෙමාපියන් සමඟ ජීවත් වන අතර පහසුකම් සහිත පාසලක අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාවද ළමුන්ට ලැබේ. නේවාසික අධ්‍යාපනයට වඩා තම නිවසේ දෙමාපියන් සමඟ වාසය කිරීම දරුවකුට කෙතරම් වැදගත් වන්නේද යන්න අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත. 

රජයේ වගකීම අවබෝධකරගැනීම
 

වඩා හොඳ විසඳුම් තිබියදී මේ විභාගය අහෝසි කර දැමීමට කටයුතු කළහොත් වත් පොහොසත්කම් ඇති බමුණු කුලයේ දෙමාපියන්ගේ දරුවන්ට පමණක් අවස්ථා ඇති අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් ස්ථාපිත වීමටද ඉඩ තිබේ. 1940 දශකයේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය ආරම්භ වීමට පෙර කළ සමයේදී මෙරට පැවැති සමාජ රටාව එවැනි වූවකි. එනම්, ධනවත් පංතියේ සිසුන්ට මුදල් ගෙවා අධ්‍යාපනය ලැබිය හැකි තත්ත්වයකි. මධ්‍ය මහා විද්‍යාල හා ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ආරම්භය නිසා තමන්ගේ වතුවල ගෙඩි කඩා ගැනීමට සේවකයින් නොමැතිවනු ඇතැයි එවකට බලයේ සිටි ඇතැම් පාලකයින් හා ධනපති පංතියේ නියෝජිතයන් පැවසූ බව සඳහන් වේ. (පසුකලක ස්වභාෂා අධ්‍යාපනය හඳුන්වාඳුන් කාලයේදීද මෙවැනි අදහස් තිබී ඇත.)
 

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය අහෝසි කිරීම හරහා රට යළිත් රැුගෙන යන්නේ එවැනි තත්ත්වයක් වෙතද යන්න බලධාරීන් විසින් විමසා බැලිය යුතුව තිබේ. බමුණු කුලය වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින හා නිදහස් අධ්‍යාපනය ආරක්ෂා කරන බව පවසන රජයක් ලෙස වර්තමාන රජයට එවැනි පියවරක් ක‍්‍රියාත්මක කළ හැකිද?
මේ සියලූ කරුණු අනුව ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ සිදුවිය යුතු වෙනස්කම් සම්බන්ධව පුළුල් සමාජ සාකච්ඡුාවක් ඇති විය යුතු බව අපේ අදහසයි.

Not available online.