රාජ්‍ය සේවයේ වගකීම හා වගවීම (විදුසර, 2026-03-04)

 

කෘත්‍රිම බුද්ධියෙන් සමාජය නොමග යැවීම (විදුසර, 2026-02-18)

 

උද්ධච්ච වචනාර්ථය

උද්ධච්චය

සිංහල භාෂාවේ නිතර භාවිත වන "උද්ධච්ච" යන්නට අරුත් දෙකක් ඇති බව සිංහල ශබ්දකෝෂය අනුව පෙනේ.  

(1). උඩඟු බව, අහංකාර බව පළමු අර්ථයයි. අප සමාජයේ වැඩි පිරිසක් උද්ධච්ච යන වචනය භාවිත කරන්නේ හා වටහා ගන්නේ මේ අර්ථයෙනි. උදස් යනු මීට සමාන වචනයකි.

මේ වචනය සඳහන් උදෘතයක් "උඩඟු වුවක්ගේ ස්වභාවය උද්ධච්ච නමි" යනුවෙන් හැරමිටිගල සිරි ධීරානන්ද හිමියන් ශෝධනය කළ, පුරානසන්න සහිත මහාසතිප‌ට්ඨාන නම් කෘතියේ (මුද්‍රණය 1941-51) 682 පිටුවේ සඳහන් වන බව සිංහල ශබ්දකෝෂයේ සඳහන් ය. උදස්, උදහස යනු සමාන වචන වේ.

(2). සිතෙහි ඇති විසුරුණු බව හෙවත් නොසන්සුන් බව ද උද්ධච්ච නම් වේ. "අළු ගොඩකට ගලක් ගැසූ කලක මෙන් සිතෙහි ඇතිවන විසුරුණු නොසන්සුන් ස්වභාවය ලෙස" මෙය ශබ්දකෝෂයේ දැක්වේ. මෙය අකුසල චෛතසිකයකි. මෙම වචනය සඳහා මූලාශ්‍රය ලෙස ගත් කෘති කීපයක් එහි දක්වා ඇත. ඒ අතර, සාමණේර ප්‍රශ්න සන්නය (18 පමණ රචිත, 1926 දී මුද්‍රිත බෙන්තර ශ්‍රී සරණංකර ශෝධනය, 137 පිටුව), අභිධර්මය (ඩබ්ලිව්. ඩී. සී වාගීශ්වරගේ කෘතියේ 1946 මුද්‍රිත උහන්ඕවිට සුසනතිලක ශෝධනය, 2 පිටුව) හා කළුතර ධර්මදේශනා (1944දී මුද්‍රිත පී.ඩී. ද අල්විස් ප්‍රකාශනය, 224 පිටුව) හා මිළින්ද ප්‍රශ්නය (18 සියවසේ කෘතියේ 1923 මුද්‍රිත පී. ඒකනායක ශෝධනය, 505 පිටුව) දැක්වේ.

උද්දච්චකුක්කුකුච්චය

ඉහත දෙවැනි අරුත හා සම්බද්ධ වදනයක් වන "උද්දච්චකුක්කුච්චයය" යනු පංචනීවරණවලින් එකකි. මෙහි එන "කුක්කුච්චය" යන්නෙන් අදහස් වන්නේ, තමන් කළ අයහපත් දේ/ දුසිරිත් ගැන හා නොකළ යහපත් දේ/ සුසිරිත් ගැන නැවත නැවත පසුතැවිලි වන ස්වභාවයයි.

මීට අදාළ Facebook පෝස්ටුව මෙතැනින්

සටහන -

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2026-02-12

තවමත් ඔබ පමා නැත

"ඔබේ ගමන්මඟ වෙනස් කිරීමට

තවමත් ඔබ පමා නැත..."

(ඡායාරූපය උපුටා ගැනීම අන්තර්ජාලයෙනි)

රජයේ සේවයෙන් වයස අවුරුදු 60 දී විශ්‍රාම ලබා ඉන්පසුව ශාස්‍තීය අධ්‍යයන සහ ලේඛන කටයුතු සඳහා පිවිසි පෞද්ගලිකව දැන සිටි අයෙකු මට සිහියට ඒ. ඔහු ලියූ නවකතා, කෙටිකතා හා ශාස්ත්‍රීය පොත් ගණන එක් අතක ඇඟිලි ගණනට සමාන ය. එහෙත්, ඒ අතර රාජ්‍ය සම්මාන ලියූ ශාස්ත්‍රීය කෘතියක් හා හොඳම නවකතාවට රාජ්‍ය සම්මාන ලද කෘතියක් තිබේ. අද අප අතර නැති ඔහුගේ නම ඇසෙන්නේ ඒ කටයුතු නිසා ය.

එසේ නම් ඔබ තවම පමා නැත.

ඔබේ අරමුණ තෝරාගන්න. ඉලක්ක හඳුනාගන්න.

අවශ්‍ය වන්නේ ඒ සඳහා කැපවීමෙන් කටයුතු කිරීම ය. වෙහෙසීම ය.

සම්බන්ධිත Facebook සටහන සඳහා Click කරන්න.

2026.02.02

අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ පුළුල් සාකච්ඡාවකට කාලයයි (විදුසර 2026-02-04)

 

"මේ සීට් එකත් යනවා" (බස් කතා 17)

එදා හොරණින් ඉංගිරිය බස් එකකට නැග්ගෙ ගුරුගොඩ යන්න.

මට ඉදගන්න සීට් එකක් ලැබුණා. තව සීට් තිබ්බත් කිට්ටුව බහින අය ඉන්නව හිටගෙන, ඉදගන්නෙ නැතිව. ඒ බස් එකේ කිට්ටුව බහින අය වැඩියි තමයි.

බස් එකේ හිටපු වෙළෙන්දෙක් මෙහෙම කීවා...

"මේ සීට් එකත් ඉංගිරියෙ යනව, ඇවිත් වාඩිවෙන්න." කියලා.

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2026.02.03

Facebook එකෙන් කියවන්න මෙතැනින්

උත්සාහයෙන් තොර ජයග්‍රහණයක් තිබේ ද? (විදුසර, 2026-01-21)

 

ලියුම් දෙකක කතාවක්

මේක අන්තර්ජාතික හෑල්ලක්. ප්‍රබන්ධ කතාවක්.

ස්ටාලින්ට පස්සේ සෝවියට් දේශයේ නායකයා වෙන්න නියමිත උනේ නිකීතා කෘෂෙෆ්. තමන් ලියපු ලියුම් දෙකක් තියන තැන කෘෂෙෆ්ට කියපු ස්ටාලින් කීවාලු රටේ අමාරුම ප්‍රශ්නයක් ආවොත් එකක් ඇරලා බලන්න කියලා. ඊටත් අමාරු එකක් ආවොත් දෙවැනි එක බලන්න කියලා.

ඉතින් ස්ටාලින්ට පස්සේ කෘෂෙෆ් රටේ නායකයා උනා. එයාට විසඳුමක් නැති අර්බුදයක් ඇති උන වෙලාවේ පළවෙනි ලියුම ඇරලා බැලුවාලු. ඒකෙ තිබ්බේ මෙහෙම - "හැමදේකටම මට බනින්න - මීට ස්ටාලින්" කියලලු. කෘෂෙෆ් ඒ විදියට කරලා ඒ ප්‍රශ්නයෙන් බේරුණාලු.

තව ටික දවසකින් ඊටත් වඩා ලොකු ප්‍රශ්නයක් ආවලු. කෘෂෙෆ් ඉතින් දෙවැනි ලියුම බැලුවාලු. ඒකෙ තිබ්බේ..., "ලියුම් දෙකක් ලියන්න - මීට ස්ටාලින්" කියලයි!

මේ කතාව ප්‍රබන්ධයක් විදියට "A Tale Of Two Letters" නමින් Washington Post පුවත්පතේ 1982 වර්ෂයේ විතර පළවූවක් - මාක් ෂීල්ඩ්ස් නම් රචකයා ඒක ලියන්නෙ ඇමරිකානු සිදුවීමකට සම්බන්ධ කරලා (පළවෙනි කමෙන්ට් එකේ Washington Post ලින්ක් එකයි, පුවතයි දෙකම ඇති. කාලෙකට කලින් කියවලා තිබ්බා. දැන් ඒක කියවන්න නම් ඒ ‌වෙබ් අඩවියට Subscribe කරන්න වෙනවා).

තව දෙයක්, මේ කතාව කාලයකට කලින් මං සිංහලෙන් කියවල තිබ්බේ ලියුම් තුනක් විදියට. ඒකෙ විදියට දෙවැනි ලියුමේ තිබ්බේ "හැමදේකටම සිස්ටම් එකට බනින්න" කියලයි!

පොඩ්ඩක් හිතන්න, ඔය උඩ කතාව ප්‍රබන්ධයක් උනත්, ඔය මතවාදය වෙන රටවලට ඇප්ලයි කරන්නත් බැරි නෑ. ඇත්තටම ඇප්ලයි කරල තියනවත්- කලින් හිටපු අයටත්, සිස්ටම් එකටත් බනින එක ඒ රටවල්වල සුලබ දෙයක්.

A Tale of Two Letters By Mark Shields

January 14, 1982

සබැඳිය -

https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1982/01/15/a-tale-of-two-letters/e1f65aa4-66ce-4991-8a1b-840fc6956766/ (Subscription may be needed.)

අභියෝගාත්මක නව වසරක ආරම්භය (විදුසර, 2026-01-07)

 

අදත් අසන යොවුන් ගී

ධනේෂ් විසුම්පෙරුම

2025-11-10

ජාතික තරුණ සේවා සභාවෙන් රටට ලැබුණු එක් සුන්දර දෙයක් තමයි යොවුන් ගීත... 

1980 දශකයේ දී යොවුන් ගීත විශාල සංඛ්‍යාවක් බිහිවුණා. ඒ අතරින් සමහර ගීත ඉතාම ජනප්‍රිය ගීත බවට පත් උනා වගේම අද දක්වාම අසන්නයට ලැබෙනවා. එසේම මේ සමහර ගීත පසුකාලීනව වෙනත් ගායක ගායිකාවන් විසිනුත් නැවත ගායනා කරනු ලැබුවා.

මේ සටහනේ දැක්වෙන්නේ එවැනි මතකයේ රැඳුණු යොවුන් ගී කීපයක්. මේ බොහොමයක් වීඩියෝ ඒ කාලේ නිතර රේඩියෝවෙන් ඇහුන ඒවා - කැසට්පටවලින් අහපු ඒවා - රූපවාහිනියෙන් දැකපු ඒවා.

මේ හඬවල් හිමි සමහරක් අද විශිෂ්ට ගායක ගායිකාවන්. ඒත් ඒ සමහර හඬවල් පසුකාලීනව නෑසි යෑම කණගාටුවක්. 

මේ ‌පිටුවේ ගීත පෙළගස්වා ඇත්තේ ගීතයේ මුල් වචනයේ අකාරාදි පිළිවෙලටයි. සවන් දිය හැකි, බොහෝ විට රූපවාහිනී මුල් පටිගත කිරීම් සඳහා වන සබැඳීත් මීට ඇතුළත්. 

අහන්න ආරාධනා කරනවා.

තවත් හමුවන ගීත, මෙතැනට එක් කරනු ඇති.
අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම: 2025-11-10

කුසුමට ලංවී 

ගායනය - චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා 

ගීපද - ෂර්ලි වෛජයන්ත

තනුව - ෂර්ලි වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=LsHHjhUc-bM

තවලම් අපි යනවා (ඈත හමායන මද සුළඟේ)

ගායනය- වන්ද්‍රසේන හෙට්ටිආරච්චි, වන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා හා පිරිස
පද - ෂර්ලි වෛජයන්ත
තනුව - ෂර්ලි වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=sHPd2znd2Q8

දොර කවුළුවෙන් එබී බලා

ගායනය- මාෂල් ජනතා හා චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා
පද - ෂර්ලි වෛජයන්ත
තනුව - ෂර්ලි වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=cizvo46VC2g

මට එපා ඔබේ 

ගායනය - ෂර්ලි වෛජයන්ත 

ගීපද - ෂර්ලි වෛජයන්ත

තනුව - ෂර්ලි වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=_ReImUfKaJY

මා දෑසෙ වේදනා

ගායනය - රෝයි පීරිස්  

ගීපද - නිහාල් ගම්හේවා

තනුව - නිහාල් ගම්හේවා

https://www.youtube.com/watch?v=vqqRxkWLk4c

මා හද සැලෙනා ගී හඬ මුමුණා

ගායනය - ෂර්ලි වෛජයන්ත හා සුජීවා කරුණානායක

පද - ෂර්ලි වෛජයන්ත
තනුව - ෂර්ලි වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=f6FRN7i2zzc

සීත කඳුයායේ ගයන ගී රාවේ....

ගැයුම - චන්ද්‍රසේන හෙට්ටිආරච්චි හා චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා
පද - ෂර්ලි වෛජයන්ත
තනුව -  ​ෂර්ලි ​වෛජයන්ත

https://www.youtube.com/watch?v=1xiCXbEV2qo