ශ්රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය (ශ්‍රීලංගම) හෙවත් අපේ රටේ ජනතාවට රජයට අයත් පොදු බස් මගී ප්‍රවාහන සේවයේ අගය අද වන විට ජනතාවට යන්තමින් හෝ තේරුම් යන්නට ඇතැයි අපට සිතේ. ඇතැම් මාර්ගවල ගමනාගමනය සැලකිය යුතු තරම් අඩාල වී ඇති බවක් පෙනේ. විශේෂයෙන් ශ්‍රීලංගම මගින් පමණක් ම සේවා සැපයෙන සමහර ග්‍රාමීය (ඒ නිසාම වේලාවට ගමන් කළ හැකි) මාර්ගවල මේ තත්ත්වය දැකිය හැකිය. ඇතැම් කාර්යාල සේවා අඩාල වීම නිසා රජයේ සේවකයින් අපහසුතාවයට පත්ව තිබේ. (බලන්න http://www.divaina.com/2012/03/15/news02.html)
ශ්‍රීලංගම සේවකයන්ගේ මේ වර්ජනයට හේතු වී ඇති ඉල්ලීම් ගැන ඉහත පුවතේ සඳහන් කරුණ හැර යමක් සවිස්තරව අසන්නට ලැබනේ නැත. සාමාන්‍යයෙන් ජනතාව අපහසුතාවයට පත් කරන වර්ජන අනුමත කළ නොහැකි නමුත් ශ්‍රීලංගම සේවකයින්ගේ ඉල්ලීම් සාධාරණ නම් ඒවෙනුවෙන් ඉවසා සිටීම ශ්‍රීලංගම විසින් වෙනදා මගීන්ට සපයන සේවය වෙනුවෙන් කරන ගරු කිරීමකි. අපේ රටේ පොදු ප්‍රවාහන සේවයෙන් සාපේක්ෂව ගුණාත්මක බවින් ඉහළ සේවයක් සපයන්නේ ශ්‍රීලංගම හා දුම්රිය සේවය පමණක් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ.
වෙනදා පුද්ගලික බස් රථ සේවයේ ඇතිවන හා ඇතැම්විට අසාධාරණ වර්ජන පිළිබඳව පිටු පුරා පොල්ගෙඩි අකුරින් ලියන පුවත්පත්වල මේ පිළිබඳව හා එහි බලපෑම ගැන ලියැවී තිබුණේ මද වශයෙනි. එය මදක් කණගාටුවට කරුණකි. අනෙකක් තබා අපේ සාමාන්‍ය ජනතාව පවා මේ ගැන අවධානය යොමු කර ඇත්තේ මද වශයෙනි.
අවසන් වශයෙන් කිවයුත්තේ වර්ජනය ඉක්මනින් නිම වී ශ්‍රීලංගම බස් රථ නැවත සේවයේ යෙදෙනු දැකීම අපේ අපේක්ෂාව බවය. කලට වෙලාවට ගමනක් යන්නට, ආත්මාභිමානයෙන් යුතුව මගීන් සේ ගමන් කරන්නට හා අපේ ගමන් ගාස්තුවෙන් රටේ සංවර්ධනයට සේවය කරන්නට එවිට අපටත් යළි හැකි වනු ඇත.
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
2012-03-15
Thursday, March 15, 2012
Saturday, March 10, 2012
රියෝ+20 සූදානම
තිරසර සංවර්ධනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුව හෙවත් වඩාත් ජනප්‍රිය වචනවලින් පවසන්නේ නම්, ‘රියෝ+20‘ සමුළුව මේ වර්ෂයේ ජුනි මාසයේ දී බ්‍රසීලයේ දී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබේ. මෙය 1992 වර්ෂයෙන් පසුව පැවැත්වෙන විශාලතම පරිසර සමුළුව බව පෙනෙන්නට තිබේ. මෙය ගත වූ වසර 20ක පමණ කාලයේ දී ලෝකයේ පරිසර සංරක්ෂණය හා සම්බන්ධව සිදු වූ කටයුතු පිළිබඳ සමාලෝචනයක් කිරීමට ද අවස්ථාවකි. ලෝකයේ බොහෝ දේ මෙන්ම මේ පිළිබඳව ද දැකිය හැක්කේ මිශ්‍ර ප්‍රතිඵල බව අපේ හැඟීමය.
ලෝකය පුරා විසිර සිටින වඩා යහපත් පරිසරයක් අපේක්ෂා කරන පරිසරවේදීන්, විද්‍යාඥයින් හා විවිධ සංවිධානවල මේ සමුළුව ඇති උනන්දුව හා අපේක්ෂා බොහෝය. එසේම ලෝකය මේ පිළිබඳව සූදානම් වෙමින් සිටියි. නිදසුනක් ලෙස මේ සමුළුවේ දී එකඟ වීමේ අරමුණින් යුතුව මේ වන විට ගිවිසුමක කෙටුම්පතක් සකස් වී තිබේ. එය නම් කර ඇත්තේ ‘අපට අවශ්‍ය අනාගතය‘ යනුවෙනි. උක්ත ගිවිසුම නෛතික වශයෙන් බලපැවැත්වෙන්නක් නොවූවද ඉන් ලෝකයේ ඇති විය හැකි වෙනස්කම් බොහෝය. 1992 දී පිළිගන්නා ලද 21 වැනි සියවසේ න්‍යාය පත්‍රය මේ සඳහා නිදසුනක් වේ.
කෙසේ වෙතත් මේ සමුළුව පැවැත්වෙන්නේ ජගත් පරිසර ව්‍යාපාරය යම් ආකාරයක පසුබෑමකට ලක්ව ඇති අවස්ථාවක වීම විශේෂිතය. අප එසේ සඳහන් කරන්නේ ලෝකයේ වඩාත් බරපතළ පාරිසරික අර්බුදයක් වන දේශගුණ වෙනස්වීම පිළිබඳව ඇති වී තිබෙන තත්ත්වය නිසාය. දේශගුණ වෙනස්විම සම්බන්ධව ප්‍රාමාණික පියවරක් ගැනීමට ලෝකයේ ඇතැම් රටවල් මගින් ඇති කර තිබෙන බාධා නිසා මේ තත්ත්වය උදා වී ඇත. මේ නිසා සමස්තයක් ලෙස ජගත් පරිසර ව්‍යාපාරයේ යම් පසුබැසීමක් ඇති කාලයක් ලෙස අද දවස හැඳින්විය හැකිය. ලෝකයේ දේශපාලන නායකයින්ට පවත්නා තත්ත්වය අවබෝධ කර දීමට හා අවශ්‍ය කරන ගම්‍යතාවය ලබා ගැනීමට මේ සමුළුවට හැකියාව තිබේ ද යන්න අපට නුදුරු අනාගතයේ දී නිරික්ෂණය කළ හැකිය. මේ සමුළුව සාර්ථක වේවායි යන්න අපේ පැතුමයි.
මේ පිළිබඳව ම විසින් විදුසර පුවත්පතට ලියූ ලිපි කිහිපයක්
'අපට අවශ්‍ය අනාගතය' : රියෝ + 20 සමුළුවේ ගිවිසුමේ කෙටුම්පත (ජගත් පරිසර විමසුම 90, විදුසර 2012-01-25)
http://www.vidusara.com/2012/01/25/feature3.html
පරිසරය අනතුරේ - අභියෝග හා අවස්‌ථා (ජගත් පරිසර විමසුම 96, විදුසර 2011-11-09)
http://www.vidusara.com/2011/11/09/feature3.html
මිහිතල සමුළුවෙන් විසි වසරකට පසු... (ජගත් පරිසර විමසුම 90, විදුසර 2011-09-21)
http://www.vidusara.com/2011/09/21/feature3.html
වැදගත් වෙබ් අඩවි හා ලේඛන
එක්සත් ජාතීන්ගේ නිල වෙබ් අඩවිය - http://www.uncsd2012.org/
මෙහි දී අනුමත කිරීමට අපේක්ෂා කරන ගිවිසුමේ මූලික කෙටුම්පත - http://www.uncsd2012.org/rio20/futurewewant.html
Thursday, March 8, 2012
ජගත් පරිසර විමසුම 112 (2012-02-29)
ජගත් පරිසර විමසුම 112
(Global Environmental Watch, Vidusara, 2012-02-29, p.11)
විමසුම - සාම්ප්‍රදායික ගොවි දින දර්ශනය හා දේශගුණ වෙනස්‌ වීම
ප්‍රමුඛ පුවත - නැනෝ අංශුවල තවත් බලපෑම්
පුවත් සැකෙවින් - ඩීප් වෝටර් හොරයිසන් තෙල් අනතුර අධිකරණයට / ඉන්දියානු ගැටලුවලට සංවිධානවලට දොස්‌/ ගුවන් කාබන් බදු විරෝධය සීමිතයි?
සාම්ප්‍රදායික ගොවි දින දර්ශනය හා දේශගුණ වෙනස්‌ වීම
දේශගුණ වෙනස්‌ වීම නිසා විවිධ අංශවලට ඇති විය හැකි බලපෑම් අතරින් කෘෂිකර්මයට ඇති විය හැකි බලපෑම ලෝකයේ බොහෝ රටවල් වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත. ඒ පිළිබඳව බොහෝ පර්යේෂණ සිදු කරනු ලබන අතර එහි බලපෑම් අවම කිරීම සඳහා ද බොහෝ පියවර ගෙන තිබේ. මේ සඳහා හේතුව වී ඇත්තේ කෘෂිකර්මය ලෝකයේ බොහෝ රටවල ආර්ථිකයේ වැදගත් අංශයක්‌ වීම ය.
සාම්ප්‍රදායික දැනුම ලෝකයේ රටවල් රැසක ගොවීන් තම කෘෂි කටයුතු සඳහා යොදා ගනු ලබන්නකි. මෙහි ඇති සාධනීය අංග ගණනාවක්‌ ද වේ. විශේෂයෙන් ස්‌වභාව ධර්මයේ වෙනස්‌ වීම් හා අනුගත වන බැවින් ද තිරසර වන බැවින් ද ඒ පිළිබඳව වර්තමානයේ ද වැඩි අවධානයක් යොමු වී තිබේ. දේශගුණ වෙනස්‌ වීම වැනි නූතන ගැටලු සඳහා ද යොදාගත හැකි මෙවලමක්‌ වශයෙන් මේ දැනුම දැක්‌විය හැකි ය.
චීන ගොවි දින දර්ශනය
මේ ආකාරයෙන් සාම්ප්‍රදායික දැනුම විශාල ලෙසින් භාවිත කරන ගොවි පිරිසක් ඇති රටක් ලෙස චීනය දැක්‌විය හැකි ය. ඔවුන් තම වගා කටයුතු සඳහා පුළුල් ලෙස යොදාගන්නා එක් අංගයක්‌ ලෙස චීනයේ සාම්ප්‍රදායික ගොවි දින දර්ශනය දැක්‌විය හැකි ය.
මේ දින දර්ශනය හා සම්බන්ධ අංගයක්‌ ලෙස ඇති 'සූර්ය වාර' විසි හතරකින් දක්වා ඇත්තේ සෘතුමය චක්‍රයේ එකිනෙකට වෙනස්‌ වූ විවිධ අවස්‌ථා විසි හතරකි. මාසයකට දෙකක්‌ ලෙස ඇතුළත් වන මේ වාර ගණන අනුව එහි ඇතුළත් විවිධ අංග අතර සෘතුමය වෙනස්‌වීම් මෙන්ම භෝග වර්ධනය හා සම්බන්ධ සිදුවීම් ද වේ. නිදසුනක් ලෙස 'මහා ශීතල', 'මහා උණුසුම', 'වැසි ජලය', 'කෘමීන් අවදි වීම' හා 'කරල් මේරීම' වැනි අවධි දැක්‌විය හැකි ය. ඒවාට ගැලපෙන ආකාරයෙන් තම කෘෂි කටයුතු සැලසුම් කර ගැනීම චීන ගොවීහු සිදු කරති. නූතන කෘෂි විද්‍යාත්මක දැනුමට මෙන්ම මේ දැනුමට ද චීන ගොවීන් අතර සැලකිය යුතු අවධානයක් තිබේ.
දේශගුණ වෙනස්‌ වීමේ අභියෝගය
වර්තමාන දේශගුණ වෙනස්‌ වීම නිසා උක්ත දින දර්ශනයට ඇති විය හැක්කේ කුමන ආකාරයේ බලපෑමක්‌ ද යන්න සෙවීම පිළිබඳව සිදු කළ අධ්‍යයනයක්‌ පසුගිය දා ප්‍රකාශයට පත් විය. එහි දී අදාළ පර්යේෂකයන් යොදාගෙන ඇත්තේ 1960ත් 2008 අතර කාලයේ දී චීනය පුරා විවිධ කාලගුණ මධ්‍යස්‌ථානවලින් ලබාගත් උෂ්ණත්ව වාර්තා ය. ඒ අනුව රටේ මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය වෙනස්‌ වී ඇති ආකාරය ඔවුන් ගණනය කර තිබේ. ඉන් පෙනී ගොස්‌ ඇත්තේ රටේ මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය මඳක්‌ ඉහළ ගොස්‌ ඇති බව ය. ඒ අනුව ග්‍රීෂ්ම කාලය දින පහළොවකින් පමණ දිගු වී ඇති අතර ශීත කාලය ඒ හා සමාන දින ගණනකින් කෙටි වී තිබේ. මෙය සැලකිය යුතු තරම් බලපෑමක්‌ කළ හැක්‌කකි. ඔවුන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට 'මහා ශීත කාලයේ' දින ගණන සියයට 60කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් අඩු වී ඇති අතර 'මහා උණුසුමේ' දින ගණන සියයට 80ක් පමණ ඉහළ ගොස්‌ තිබේ.
මේ වෙනස්‌ වීමට හැඩගැසීම සඳහා සාම්ප්‍රදායික කෘෂි දින දර්ශනය ද වෙනස්‌ කිරීම අවශ්‍ය බව මේ පර්යේෂකයන් අවධාරණය කර තිබේ. එසේ නො වුව හොත් මේ දින දර්ශනය යල් පැන යා හැකි ය. ඔවුන් මේ සඳහා අවශ්‍ය වෙනස්‌ වීම් ද යෝජනා කර ඇත. විශේෂයෙන් වසන්තය හා ග්‍රීෂ්ම කාලයට අදාළ කෘෂි කටයුතු ඉදිරියට ගෙන ඒම අවශ්‍ය ය.
කෙසේ වෙතත් මේ පර්යේෂණයේ අඩුපාඩු නැතිවා නො වේ. ඉන් එකක්‌ වන්නේ මෙය උෂ්ණත්වයේ ඇති වී තිබෙන වෙනස්‌වීම් පිළිබඳව පමණක් අවධානය යොමු කර තිබීම ය. කෘෂිකර්මය සඳහා යොදාගන්නා ශාකවල සෘතුමය වෙනස්‌ වීම් මෙහි දී අවධානයට ලක්‌ ව නොමැති වීම අඩුවක්‌ සේ දක්වා තිබේ. මේ වන විටත් ලෝකයේ එවැනි අනුහුරු වීම් ද වාර්තා වී තිබේ.
පර්යේෂණයේ වැදගත්කම
අප මාතෘකා කරගත් මේ අධ්‍යයනය මඟින් වැදගත් අංශයක්‌ පිළිබඳව අවධානයක් යොමු කර ඇති බව සත්‍යයකි. ඉන් කියෑවෙන්නේ සාම්ප්‍රදායික දැනුමට දේශගුණ වෙනස්‌ වීමෙන් කිසියම් තර්ජනයක්‌ ඇති විය හැකි බව ය. දේශගුණ වෙනස්‌ වීමට හැඩගැසීම සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි දැනුම සම්ප්‍රදායක්‌ සේ සැලකෙන සාම්ප්‍රදායික දැනුම ද දේශගුණ වෙනස්‌ වීමට හැඩගැසීම අවශ්‍ය බව මේ අනුව පැහැදිලි ය. සාමාන්‍යයෙන් මේ දැනුම පරිණාමය වන්නක්‌ හෙවත් ජනතාව ගේ අත්දැකීම් අනුව වෙනස්‌ වන්නක්‌ වන හෙයින් එය අසීරු කරුණක් නො විය හැකි ය.
මේ පර්යේෂණයෙන් මතු වන කරුණු පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම ලෝකයේ සෙසු රටවලට ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි ය. විශේෂයෙන් සැලකිය යුතු තරම් වූ සෘතුමය බලපෑමක්‌ ඇති කලාපවල මේ තත්ත්වය විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. විශේෂයෙන් කෘෂි ආර්ථිකයක්‌ ඇති රටවලට එය වැදගත් වන්නේ කෘෂිකර්මයේ ඇති වන බිඳ වැටීමක්‌ සමස්ත සමාජ-ආර්ථික පද්ධතියේ ම බිඳ වැටීමක්‌ සඳහා වුව ද හේතු විය හැකි බැවිනි. (මූලාශ්‍රය Chinese Science Bulletin, DOI:10.1007/s11434-011-4724-4)
නැනෝ අංශුවල තවත් බලපෑම්
ආහාර හා ඖෂධ සමඟ මිනිසුන් ගේ ශරීරගත වන නැනෝ පරිමාණයේ අංශු නිසා ඇති විය හැකි සෞඛ්‍යමය බලපෑම් මෙතෙක් කලක්‌ සිතා සිටියාට වඩා බරපතළ ඒවා විය හැකි බව අලුත් ම අධ්‍යයනයක්‌ මඟින් පෙන්වා දී තිබේ.
මෙහි දී අවධානය යොමු වී ඇත්තේ බොහෝ ආහාර හා විටමින් ඇතුළු අංශුවල ඇතුළත් වන පොලිස්‌ටයිරීන් නැනෝ අංශුවලින් ඇති කරන බලපෑම් පිළිබඳව ය. මේ නැනෝ අංශු වර්ගය පිළිබඳව බොහෝ අධ්‍යයන සිදු කර ඇති අතර ඒවා මානව පරිභෝජනය සඳහා ගැටලුවක් ඇති නො කරන බව සැලකේ. පොලිස්‌ටයිරින් නැනෝ අංශු ඇමෙරිකාවේ අදාළ ආයතනවල අනුමැතිය ලැබී ඇති සංඝටකයක්‌ ද වේ. උක්ත අධ්‍යයනයේ දී කුකුළන් ගේ දේහ සෛලවලට යකඩ උරාගැනීම සඳහා අදාළ නැනෝ අංශුවලින් ඇති කරන බලපෑම පිළිබඳව අවධානය යොමු වී තිබේ. කුකුළන් ගේ දේහවල යකඩ අවශෝෂණය කරන ආකාරය මිනිසුන් ගේ දේහවල යකඩ අවශෝෂණය කිරීමට සමාන වන නිසා මේ අධ්‍යයනය සඳහා කුකුළන් යොදාගෙන තිබේ.
මෙහි දී පෙනී ගොස්‌ ඇති පරිදි මේ අංශු කෙටී කාලීනව එහෙත් විශාල ප්‍රමාණයකින් දේහගත වීමක්‌ සිදු වුව හොත් ඉන් සෛලවල යකඩ අවශෝෂණය සඳහා නිශේධනීය බලපෑමක්‌ ඇති වේ. අදාළ නැනෝ අංශු ශරීරගත වී තරමක වේලාවක්‌ යන තුරු යකඩ අවශෝෂණය කිරීමේ වේගය අඩු වී ඇති බව නිරීක්‌ෂණය කර තිබේ. අනෙක් අතට දිගුකාලීනව (අඩු සාන්ද්‍රණයකින් යුක්ත ව දෙසතියක්‌ පමණ කාලයක්) ඊට නිරාවරණය වීම නිසා ආන්ත්‍රික සෛලවල ව්‍යුහයේ යම් යම් වෙනස්‌ වීම් සිදු වන අතර, ආන්ත්‍රික අංගුලිකා සෛලවල වර්ග ප්රමාණය වැඩි වීම නිසා යකඩ වැඩි ප්‍රමාණයක්‌ අවශෝෂණයට අවස්‌ථාවක්‌ ඉන් ලැබේ. මේ අධ්‍යයනයේ දී යොදාගන්නා ලද බහිර්රෝපණය කර ඇති මිනිස් අන්ත්‍ර සෛලවල ද මේ හා සමාන තත්ත්ව නිරීක්‌ෂණය කර ඇත.
මේ අනුව නැනෝ අංශු පිළිබඳව අප දන්නා කරුණු ගැන යළිත් සිතා බැලිය යුතු බව පැහැදිලි ය. විශේෂයෙන් නැනෝ තාක්‌ෂණයේ වර්ධනයත් සමඟ අපේ පරිසරයේ නැනෝ අංශු බහුල වී මිනිසුන් නැනෝ අංශුවලට නිරාවරණය වීම ද දිනෙන් දින ඉහළ යයි. එබැවින් ඉන් ඇති විය හැකි අයහපත් බලපෑම් පාලනය කිරීම සඳහා මෙවැනි අධ්‍යයන මඟින් හෙළි වන කරුණු බෙහෙවින් වැදගත් වේ. (මූලාශ්‍රය Natuසෘe Nanotechnology, DOI:
10.1038/nnano.2012.3&
ඩීප් වෝටර් හොරයිසන් තෙල් අනතුර අධිකරණයට
2010 වර්ෂයේ දී ඇමෙරිකාවට නුදුරු මෙක්‌සිකෝ බොක්‌කේ ඇති වූ තෙල් ළිං අනතුර ඇමරිකාවේ ඇති වූ බරපතළ ම තෙල් ළිං අනතුර සේ සැලකේ. මේ පිළිබඳ අධිකරණ කටයුතු ආරම්භ වීමට මේ වන විට කටයුතු සූදානම් වී තිබේ. BP සමාගම හා තවත් සමාගම් කිහිපයක් වගඋත්තරකරුවන් කරමින් පැවරීමට යන මේ නඩුවේ පැමිණිල්ලට පෙත්සම්කරුවන් 130,000ක්, පෙඩරල් රජය හා ලුසියානා හා ඇලබාමා යන ප්‍රාන්තවල ආණ්‌ඩු ද ඇතුළත් වේ.
මේ නඩුව පැමිණිලිකරුවන් ප්රමාණය අතින් මෙන්ම සංකීර්ණත්වය අතින් ද වැදගත්කමක්‌ ගනු ඇති බව පෙනේ. එහි දී විද්‍යාත්මක කරුණුවලට ද වැදගත් තැනක්‌ හිමි වනු ඇත. නිදසුනක් ලෙස ගත හොත් එහි පැමිණිල්ලේ පළමු සාක්‌ෂිකරු වනු ඇත්තේ කාර්මික අනතුරු පිළිබඳ විශේෂඥයකු සේ සැලකෙන මහාචාර්ය රොබර්ට්‌ බියා ය. නඩුවෙන් අගතියට පත් පාර්ශ්වයට සාධාරණයක්‌ වනු ඇති බව අපේක්ෂා කරන නමුත් පරිසරය හා සෙසු ජීවීන්ට මේ වන විට හානි සිදු වී අවසන් ය.
ඉන්දියානු ගැටලුවලට සංවිධානවලට දොස්‌
පසුගියදා Science සඟරාවට ප්‍රකාශයක්‌ කළ ඉන්දීය අගමැති මන්මෝහන් සිං, ඉන්දියාවේ ඇති වී තිබෙන ඇතැම් ගැටලුවලට හේතුව රාජ්‍ය නො වන සංවිධාන දක්‌වන විරෝධය බව දක්වා තිබිණි. නිදසුනක් ලෙස බලවත් ජනතා විරෝධය නිසා නතර වී ඇති තමිල්නාඩුවේ කූඩාන්කුලම් න්‍යෂ්ටික බලාගාරයේ කටයුතු පමා වීමට හේතුව මේ රාජ්‍ය නො වන සංවිධානවල කටයුතු බව පැවසූ ඔහු ඉන් වැඩි ප්‍රමාණයක්‌ ඇමෙරිකාව පාදක කරගත් සංවිධාන බව පවසා තිබේ. ඔහු පෙන්වා දුන්නේ මේ පිරිස් ඉන්දියාවේ ඉහළ යන බලශක්‌ති අවශ්‍යතාව තේරුම් නො ගන්නා බව ය.
ජාන විකරණය කළ භෝග ඉන්දියාවේ වගා කිරීමට විරෝධය දක්‌වන සංවිධාන ද ඇමෙරිකානු හා ස්‌කැන්ඩිනේවියානු අරමුදල් මත යෑපෙන රාජ්‍ය නො වන සංවිධාන බව ද අගමැතිවරයා තවදුරටත් පෙන්වා දී තිබේ. ආර්ථික කරුණු මිස සමාජ හා පාරිසරික කරුණුවල වැදගත්කම පිළිබඳව අවධානය යොමු නො කරන තුන්වැනි ලෝකයේ රටවල පොදු දේශපාලන තත්ත්වය මේ මඟින් ද විදහා දැක්‌වෙන බව අප ගේ හැඟීමයි. ඒ තත්ත්වය ජයගැනීම මේ රටවල වැසියන් ගේ අපේක්ෂාව විය යුතු ය.
ගුවන් කාබන් බදු විරෝධය සීමිතයි?
යුරෝපා සංගමය මඟින් ක්රියාත්මක කර ඇති ගුවන් කාබන් බද්ද පිළිබඳව සීමාසහිත පියවර කිහිපයක් ගැනීමට ඊට විරෝධය දක්‌වන දක්‌වන රටවල් පසුගිය සතියේ මොස්‌කව් නගරයේ දී පැවැති රැස්‌වීමක දී තීරණය කර තිබේ. ඒ අනුව කලින් අපේක්ෂා කරන ලද පරිදි ගුවන් ප්‍රවාහනය හා සම්බන්ධ චිකාගෝ සම්මුතිය යටතේ යුරෝපා සංගමයට එරෙහි ව නීතිමය පියවරක් ගැනීම ඉක්මනින් සිදු වන බවක් නො පෙනේ.
මේ බද්ද අනුව ගෙවිය යුතු මුදල විශාල මුදලක් නො වන බව මේ වන විට පැහැදිලි අතර, අත්ලාන්තික්‌ සාගරය හරහා ගුවන් ගමනක යෙදෙන ගුවන් මගියකු ගෙන් අතිරේකව අය කරනු ලබන මුදල ඩොලර් 2-3ක් තරම් විය හැකි ය. ගුවන් ප්‍රවාහන විමෝචන ලෝකයේ සමස්ත හරිතාගාර විමෝචන අතරින් 2%ක් තරම් අඩු වුවත් එය ඉතා වේගයෙන් වර්ධනය වන්නකි. මේ නිසා යුරෝපා සංගමය ගෙන ඇති ගුවන් ප්‍රවාහන විමෝචන අඩු කිරීමේ ප්‍රයත්නය පැසසුම් කටයුතු ය. එය ජගත් මට්‌ටමින් ක්රියාත්මක වනු දැකීම ඔවුන් ගේ ද අරමුණ වේ.
Online: http://www.vidusara.com/2012/02/29/feature3.html
Monday, March 5, 2012
A CFL story .... How it can conserves energ & save money!
One CFL (Compact Florescent Bulb) bulb I used and became defunct on 3/3/2012 was in use for 1 year, 2 months and 15 days (= 440 days). I decided to find out the profit/ loss from using this particular bulb.
Total energy saved:
It was a 23W bulb and used at an average of 5 hours a day.
Hence, the total energy consumed by its total lifetime is = 23W x 5 hours x 440 days = 50600W = 50 KWh
If I used a 100W incandescent bulb (23W CFL= 115W incandescent) instead, my total consumption could be = 100W x 5 hours x 440 days = 220,000W = 220 KWh
I've saved more than 4 times of energy by using this CFL!
How much money I saved?
My houses electricity bill is around 2000/= per 150 units and the average cost of a unit of a unit is Rs 13.33 and the total money I paid for the CFL bulb = 50kWh x Rs 13.33 = Rs 666.66
If I used the incandescent type I could have paid = 220kWh x Rs 13.33 = Rs 2932.60 (This could be more than this amount, as the rate increased with the number of units used)
The cost of the CFL bulb = 400/= and hence the total cost for the period = 400 + 666.66 = Rs. 1066.66
The cost of the incandescent bulb = 75/= hence the total cost for the period could be = 75 + 2932.60 = Rs. 3007.60
The minimum lifetine of a CFL is 6000 hours, but I used this one for ~ 2200 hours. If I was able to use the CFL for the average lifetime, I could have saved more money.
Although this post have some calculations, you must have enlightened of how we can save energy and money.
Saved Energy, Saved money!!!
Dhanesh Wisumperuma
2012-03-05
Total energy saved:
It was a 23W bulb and used at an average of 5 hours a day.
Hence, the total energy consumed by its total lifetime is = 23W x 5 hours x 440 days = 50600W = 50 KWh
If I used a 100W incandescent bulb (23W CFL= 115W incandescent) instead, my total consumption could be = 100W x 5 hours x 440 days = 220,000W = 220 KWh
I've saved more than 4 times of energy by using this CFL!
How much money I saved?
My houses electricity bill is around 2000/= per 150 units and the average cost of a unit of a unit is Rs 13.33 and the total money I paid for the CFL bulb = 50kWh x Rs 13.33 = Rs 666.66
If I used the incandescent type I could have paid = 220kWh x Rs 13.33 = Rs 2932.60 (This could be more than this amount, as the rate increased with the number of units used)
The cost of the CFL bulb = 400/= and hence the total cost for the period = 400 + 666.66 = Rs. 1066.66
The cost of the incandescent bulb = 75/= hence the total cost for the period could be = 75 + 2932.60 = Rs. 3007.60
Even I used the CFL bulb for just 440 days, the money I saved is Rs. 1940.94!
The minimum lifetine of a CFL is 6000 hours, but I used this one for ~ 2200 hours. If I was able to use the CFL for the average lifetime, I could have saved more money.
Although this post have some calculations, you must have enlightened of how we can save energy and money.
Saved Energy, Saved money!!!
Dhanesh Wisumperuma
2012-03-05
Friday, March 2, 2012
මාර්තු 2 වැනි දිනයක...
අද මාර්තු මස දෙවැනි දාය. මේ ඓතිහාසික දිනයක් වේ. ඒ 1815 වර්ෂයේ ඇති වූ සිදුවීමක් නිසාය. ඒ වසර දෙදහස් තුන්සියයක් පමණ කාලයක් ලංකාවේ පැවැති රාජධානිය සිංහලයන් විසින්ම බ්‍රිතාන්‍යයන්ට පාවාදීම හා සම්බන්ධ සිදුවීමක් නිසාය. ඒ පිළිබඳ ගිවිසුම මෙදින අත්සන් කරන ලද බව පැවසේ.
කෙසේ වෙතත් එ දින සිදුවූයේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් අතර මත භේද තිබේ. නිදසුනක් ලෙස උක්ත ගිවිසුම මෙදින අත්සන් කළ බවට සැක මතු වී තිබේ. ඊට එක් හේතුවක් වන්නේ ඇතැම් උඩරට නියෝජිතයන් විසින් උක්ත ගිවිසුමට අත්සන් තබා ඇත්තේ පසු දිනයක වීම නිසාය. මේ නිසා පිළිගත හැකි වඩාත් නිවැරදි කරුණ වන්නේ මෙදින සිදු වූයේ හුදෙක් අදාළ ගිවිසුම කියැවීම පමණක් බව පෙන්වා දී තිබේ. ඒ කුමක් වුවත් මේ ගිවිසුමෙන් පසු සමස්ත ලංකාව ඉතිහාසයේ පළමු වරට විදේශීය බලවේගයකට යටත් වූ අතර අපට බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබුනේ 1948 දී ය.
මේ බව සිහිපත් කිරීම වැදගත් වන්නේ මේ මොහොතේ අපේ රට එවැනිම අවදානමකට ලක්ව ඇති නිසාය. ඔබ දන්නා පරිදි ඒ බටහිර කුමන්ත්‍රණයකි. රටක් ලෙස එය ජය ගැනීමට හැකිවේවායි පතමු.
මේ අවස්ථාවේ දී මාර්තු 2 දිනවල අපේ රට හා සම්බන්ධ තවත් සිදුවීම් කිහිපයක් ද සිහිපත් කිරීම වටී.
කෙසේ වෙතත් එ දින සිදුවූයේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් අතර මත භේද තිබේ. නිදසුනක් ලෙස උක්ත ගිවිසුම මෙදින අත්සන් කළ බවට සැක මතු වී තිබේ. ඊට එක් හේතුවක් වන්නේ ඇතැම් උඩරට නියෝජිතයන් විසින් උක්ත ගිවිසුමට අත්සන් තබා ඇත්තේ පසු දිනයක වීම නිසාය. මේ නිසා පිළිගත හැකි වඩාත් නිවැරදි කරුණ වන්නේ මෙදින සිදු වූයේ හුදෙක් අදාළ ගිවිසුම කියැවීම පමණක් බව පෙන්වා දී තිබේ. ඒ කුමක් වුවත් මේ ගිවිසුමෙන් පසු සමස්ත ලංකාව ඉතිහාසයේ පළමු වරට විදේශීය බලවේගයකට යටත් වූ අතර අපට බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබුනේ 1948 දී ය.
මේ බව සිහිපත් කිරීම වැදගත් වන්නේ මේ මොහොතේ අපේ රට එවැනිම අවදානමකට ලක්ව ඇති නිසාය. ඔබ දන්නා පරිදි ඒ බටහිර කුමන්ත්‍රණයකි. රටක් ලෙස එය ජය ගැනීමට හැකිවේවායි පතමු.
මේ අවස්ථාවේ දී මාර්තු 2 දිනවල අපේ රට හා සම්බන්ධ තවත් සිදුවීම් කිහිපයක් ද සිහිපත් කිරීම වටී.
- ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාව ආරම්භ කරන ලද්දේ 1951 වර්ෂයේ මාර්තු 2 වැනිදාවකය.
- හෙළ බසට වැඩ කළ විද්වතෙක් වන කුමාරතුංග මුනිදාසයන් උපත ලද්දේ මාර්තු 2 දාකය.
- නියෝජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයකු වූ රන්ජන් විජේරත්න ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ඝාතනය කරනු ලැබවේ 1991 මාර්තු 2දිනය.
Sunday, February 26, 2012
අපේ රටේ විදුලි මීටර්!
අප නිවසේ විදුලි මීටරය අඩුවෙන් පෙන්වන බව අදාළ බලධාරීන්ට දැනුම් දී දින කිහිපයකට පසුව LECO සේවක පිරිස් පැමිණ නව විදුලි මීටරයක් සවි කරන ලදි. එය පෙර පැවැති, මගේ මතකයේ හැටියට ඉන්දුනීසියානු නිෂ්පාදනයක් වූ කරකැවෙන රෝදයක් ඇති මීටරයක් නොව, නවීන පෙනුමැති හුරැබුහුටි මීටරයකි.
එහි නිෂ්පාදිත සමාගම ලෙස සඳහන් වූයේ Ante LECO Metering Company (Pvt.) Ltd නම් සමාගමක නමකි. ඒ ගැන සෙවූ විටමේ සමාගම වසර කිහිපයකට පෙර නිෂ්පාදන කටයුතු ආරම්භ කළ බව අන්තර්ජාලයෙන් (http://www.colombopage.com/archive_08/October552601SL.html) දැනගැනීමට හැකි විය. බණ්ඩාරගම ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති එය චීන සමාගමක් හා LECO සමාගමේ හවුල් ව්‍යාපාරයක් සේ ක්රියාත්මක වේ.
පසුගිය වර්ෂයේ දී The Island පුවත්පතේ වාර්තාවක සඳහන් වූ පරිදි මෙ මගින් නිපදවනු ලබන මීටර් අපනයනය කිරීමට පවා හැකිය. ඒ, රටේ අවශ්‍යතාවයට වඩා අධික නිෂ්පාදනයක් ඇති නිසාය. (http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=23968)
අපේ රටේ විදුලි භාවිතය ආරම්භ කර වසර සියයකටත් වඩා ගත වූ පසු හෝ එවැන්නක් ආරම්භ කිරීමට හැකි වීම සතුටක් දකවන්නකි.
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
2012-02-26
එහි නිෂ්පාදිත සමාගම ලෙස සඳහන් වූයේ Ante LECO Metering Company (Pvt.) Ltd නම් සමාගමක නමකි. ඒ ගැන සෙවූ විටමේ සමාගම වසර කිහිපයකට පෙර නිෂ්පාදන කටයුතු ආරම්භ කළ බව අන්තර්ජාලයෙන් (http://www.colombopage.com/archive_08/October552601SL.html) දැනගැනීමට හැකි විය. බණ්ඩාරගම ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති එය චීන සමාගමක් හා LECO සමාගමේ හවුල් ව්‍යාපාරයක් සේ ක්රියාත්මක වේ.
පසුගිය වර්ෂයේ දී The Island පුවත්පතේ වාර්තාවක සඳහන් වූ පරිදි මෙ මගින් නිපදවනු ලබන මීටර් අපනයනය කිරීමට පවා හැකිය. ඒ, රටේ අවශ්‍යතාවයට වඩා අධික නිෂ්පාදනයක් ඇති නිසාය. (http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=23968)
අපේ රටේ විදුලි භාවිතය ආරම්භ කර වසර සියයකටත් වඩා ගත වූ පසු හෝ එවැන්නක් ආරම්භ කිරීමට හැකි වීම සතුටක් දකවන්නකි.
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
2012-02-26
Friday, February 24, 2012
මිනිසුන්ට ගැටලුවක් වෙමින් ඇති අලි ...
පසුගියදා ලුණුගම්වෙහෙර වැලිගත්ත ප්රදේශයේ ඇති වූ අවාසානාවන්ත සිදුවීම පිළිබඳව ජනමාධ්‍යවලින් මේ වන විට බෙහෙවින් සාකච්ඡාවට ලක්ව තිබේ. මා මේ සඳහන් කරන්නේ අලියකු පහරදීමෙන් තරැණියක මියයෑම සමග ඇති වූ ජනතා උද්ඝෝෂණය හා ඉන් අනතුරුව ඇති වූ තත්ත්වය පිළිබඳවය. මේ සිදුවීම ජීවිතයක් අහිමි වීමෙන් ඇති වූ සැබෑ ශෝකයේ ප්‍රතිරාවයක් සේ සැලකිය හැකිය.
අලි වාසය කරන්නේ වනාන්තරවල හා ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවල පමණක් නම් මේ ගැටලු කිසිත් ඇති නොවේ. ඒ අදාළ ප්‍රදේශ සීමා කර ආරක්ෂා කළ හැකි නිසාය. එහෙත් මිනිසුන් වන අප විසින් ඇති කර තිබෙන සීමා අලින්ට අදාළ නොවේ. මෙරට අලින් සැලකිය යුතු පිරිසක් වාසය කරන්නේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් පිටතය. නැතහොත් ඔවුන් කලින් කලට ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් පිටතට ගමන්කරන බව දැකිය හැකිය. මේ අනුව ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීම ගැටලුවක් වන බව පැහැදිලිය. ඒ අනුව ගැටලුව සඳහා එක් විසඳුමක් නොමැති බව පැහැදිලිය.
නිදසුනක් ලෙස හම්බන්තොට ප්‍රෙද්ශයේ හුදකලාව මිනිස් අනාවාස අතර කොටුවී සිටින අලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අදාළ ගම්මාන ආරක්ෂා වන සේ විදුලි වැට ඉදිකිරීමට යෝජනාවක් තිබූ බව අපට මතකය.
මෙසේ වන්නේ ඇයි? අලි-ඇතුන් සමඟ සහයෝගයෙන් ජීවත් වීමට අපට නොහැකිද? මෙය අද දිනයේ විමසා බැලිය යුතු කරුණකි. අපේ රටේ අලි-මිනිස් ගැටුම බොහෝ දිගු කාලයක් තිස්සේ පවතින්නටය ඇති බව ඓතිහාසික සාධක අනුව පෙනෙන අතර වර්තමානයේ හෝ ඒ සඳහා සාර්ථක විසඳුමක් හෝ විසඳුම් සොයා ගත යුතුව තිබේ. යළිත් අවධාරණය කළ යුත්තේ මිනිසුන් මෙන්ම අලින් රැකගතහැකි විසඳුමක් අලි ගැටලුවට ලබාදීම අත්‍යවශ්‍ය බවය.
වැඩි විස්තර - අපේ රටේ අලි ඇතුන් ගේ අනාගතය (http://www.vidusara.com/2011/08/10/feature1.html)
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
2012-02-24
අලි වාසය කරන්නේ වනාන්තරවල හා ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවල පමණක් නම් මේ ගැටලු කිසිත් ඇති නොවේ. ඒ අදාළ ප්‍රදේශ සීමා කර ආරක්ෂා කළ හැකි නිසාය. එහෙත් මිනිසුන් වන අප විසින් ඇති කර තිබෙන සීමා අලින්ට අදාළ නොවේ. මෙරට අලින් සැලකිය යුතු පිරිසක් වාසය කරන්නේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් පිටතය. නැතහොත් ඔවුන් කලින් කලට ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් පිටතට ගමන්කරන බව දැකිය හැකිය. මේ අනුව ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීම ගැටලුවක් වන බව පැහැදිලිය. ඒ අනුව ගැටලුව සඳහා එක් විසඳුමක් නොමැති බව පැහැදිලිය.
නිදසුනක් ලෙස හම්බන්තොට ප්‍රෙද්ශයේ හුදකලාව මිනිස් අනාවාස අතර කොටුවී සිටින අලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අදාළ ගම්මාන ආරක්ෂා වන සේ විදුලි වැට ඉදිකිරීමට යෝජනාවක් තිබූ බව අපට මතකය.
මෙසේ වන්නේ ඇයි? අලි-ඇතුන් සමඟ සහයෝගයෙන් ජීවත් වීමට අපට නොහැකිද? මෙය අද දිනයේ විමසා බැලිය යුතු කරුණකි. අපේ රටේ අලි-මිනිස් ගැටුම බොහෝ දිගු කාලයක් තිස්සේ පවතින්නටය ඇති බව ඓතිහාසික සාධක අනුව පෙනෙන අතර වර්තමානයේ හෝ ඒ සඳහා සාර්ථක විසඳුමක් හෝ විසඳුම් සොයා ගත යුතුව තිබේ. යළිත් අවධාරණය කළ යුත්තේ මිනිසුන් මෙන්ම අලින් රැකගතහැකි විසඳුමක් අලි ගැටලුවට ලබාදීම අත්‍යවශ්‍ය බවය.
වැඩි විස්තර - අපේ රටේ අලි ඇතුන් ගේ අනාගතය (http://www.vidusara.com/2011/08/10/feature1.html)
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
2012-02-24
දුම්කොළ භාවිතයේ අතීතය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක (Vidusara, 22-02-2012)
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
Published: Vidusara, 22-02-2012, p.9. http://www.vidusara.com/2012/02/22/feature5.html)
දුම්කොළ පිළිබඳව නො දන්නා අයකු නැති තරම් ය. දුම්පානය සඳහාත්, බුලත් විට හා වෙනත් එවැනි අවශ්‍යතා සඳහාත් ලෝකය පුරා ජනතාව භාවිත කරන ද්‍රව්‍යයක්‌ ලෙස දුම්කොළ හැඳින්වීමට හැකි ය. එයින් ලබාගන්නා ඇතැම් සංයෝග ඖෂධ නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගැනෙන අතර පළිබෝධ නාශකයක්‌ ලෙස ද භාවිත කරනු ලැබේ. මේ නිසා දුම්කොළ ශාකය රටවල් රැසකට ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් ශාකයකි.
එහෙත් දුම්කොළ ලෝකයේ ප්‍රචලිත වීමට පටන් ගෙන තවමත් වසර පන් සියයක්‌ තරම් වත් නොමැත. මේ කාලය තුළ දුම් බීම මානව සෞඛ්‍යයට ද තර්ජනයක්‌ වී අවසන් ය. (දුම්කොළ වගාවේ පාරිසරික හානි ද හඳුනාගෙන ඇති බව සඳහන් කළ යුතු ය) මෙහි ඇති ගැටලු නිසා 2003 වර්ෂයේ දී දුම්කොළ පාලනය සඳහා රාමුගත සම්මුතියක්‌ ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ඇති කරගන්නා ලදි. මෙය එක්සත් ජාතීන් ගේ සම්මුති පිළිබඳ ඉතිහාසය තුළ දී වඩාත් ඉක්මනින් අපරානුමත කරන ලද සම්මුතියක්‌ සේ සැලකේ. ශ්රී ලංකාව ද මෙහි පාර්ශ්වකරුවෙකි.
මිනිසුන් ගේ ජීවිත සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති ශාකයක්‌ නිසා දුම්කොළ ශාකයේ නිජබිම හා මිනිසුන් දුම්කොළ භාවිත කිරීමේ ආරම්භය ලෝකයේ කොතැනක සිදු වී ද යන්න ඉතිහාසඥයන් මෙන්ම විද්‍යාඥයන් ගේ ද අවධානය යොමු වී ඇති කරුණකි.
මේ පිළිබඳව ඇති තොරතුරුවලට අනුව දුම්කොළ භාවිතයේ ආරම්භය සිදු වන්නේ ඇමෙරිකාවේ ය. 15 වැනි සියවස අවසානයේ පටන් ඇති වාර්තා හා පුරාවිද්‍යාත්මක දත්ත අනුව මේ බව පැහැදිලි ය. 15 වැනි සියවස අවසානයේ දී පමණ ක්‍රිස්‌ටෝපර් කොලම්බස්‌ විසින් වර්තමාන ඇමෙරිකා මහාද්වීපය හෙවත් නවලෝකය ''සොයාගනු ලැබූ'' කාලයේ දී (ඒ වන විටත් මිනිසුන් වාසය කළ මහාද්වීපයක්‌ යමකු විසින් 'සොයාගනු ලැබූයේ' කෙසේ ද යන්න අපට නම් ගැටලුවකි. ඒ එය හුදෙක් ඔවුනට සාපේක්‌ෂ දෙයක්‌ පමණක් වන නිසා ය. ඒ නිසා මේ යෙදුමේ යෝග්‍යතාව පිළිබඳව අපට ගැටලු පවතී.) එහි වාසය කළ ස්‌වදේශිකයන් දුම්කොළ පානය කරමින් සිටි බැව් සඳහන් වේ. ස්‌වදේශික ඇමෙරිකානුවන් දුම්කොළ භාවිත කළේ එහි ඇතුළත් ඖෂධමය බලපෑම නිසා සහ ඊට ලබා දී තිබූ ආගමික හා පූජනීය තත්ත්වය නිසා ය. ඔවුන් ගේ චිත්‍රවල මිනිසුන් මෙන්ම දෙවිවරුන් ද දුම්පානය කරන ආකාරය දැක්‌වේ. මේ සිදුවීමෙන් පසු දුම්කොළ සෙසු ලෝකයට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මූලික වශයෙන් යුරෝපීයයන් විසිනි.
එහෙත් ඇමෙරිකාවේ ස්‌වදේශිකයන් ඊට වඩා ඈත කාලයක පටන් දුම්කොළ භාවිත කර ඇති බවට සාධක ඇත. ඇමෙරිකාවේ විසූ ස්‌වදේශිකයන් ගේ ශිෂ්ටාචාරවල නටබුන් අතර හමු වන චිත්‍ර හා රූපාක්‌ෂරවලින් ලියා ඇති තොරතුරු අනුව මේ බව පැහැදිලි ය. එහෙත් ඒ සඳහා නිශ්චිත භෞතික සාධක - එනම් දුම්කොළ - ඊට වඩා පැරැණි කාලයකින් මෙතෙක් කලක්‌ ලැබී තිබුණේ නැත. එහෙත් මේ දින වකවානු පිළිබඳව නිශ්චිතව කරුණු දක්‌වන පර්යේෂණ වාර්තාවක් පසුගිය ජනවාරි මාසයේ දී ප්‍රකාශයට පත් විය.
දුම්කොළ තිබුණු බඳුනක්‌
මේ අධ්‍යයනයේ දී මෙක්‌සිකෝවෙන් සොයාගන්නා ලද, ඇමෙරිකානු කොංග්‍රස්‌ පුස්‌තකාලයේ එකතුවක තිබූ පැරැණි මායා ශිෂ්ටාචාරයේ පශ්චාත් සම්භාව්‍ය සමයට (ව්‍යවහාර වර්ෂ 600-900 අතර කාලයට) අයත් බඳුන් රැසක ඇතුළත් ද්‍රව්‍ය පිළිබඳව පරීක්‌ෂා කර තිබේ. නවීන විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක්‌ යොදාගනිමින් සිදු කළ මේ විශ්ලේෂණයේ දී ඉන් එක් බඳුනක්‌ භාවිත කර ඇත්තේ දුම්කොළ තැන්පත් කර තබා ගැනීම සඳහා බව නිශ්චිතව හෙළි වී තිබේ.
පැරැණි යුගයකට අයත් බඳුනක්‌ වූ එහි ඇතුළත් රසායනික ද්‍රව්‍ය සඳහා විශ්ලේෂණය කිරීමේ දී ඇති විය හැකි ගැටලු රැසකි. මෙවැනි බඳුනක්‌ භාවිත කළ කාලයේ දීම විවිධ ද්‍රව්‍ය එ තුළ තැන්පත් වීමට ඉඩ තිබේ. එසේ ම එවැනි බඳුනක්‌ භාවිතයෙන් පසු ඉවත දැමූ විට විවිධ ස්‌වාභාවික ක්‍රියාවලි නිසා රසායනික වශයෙන් විවිධ වෙනස්කම් ඇති වීමට ඉඩ තිබේ. ජලය නිසා සේදී යැම හා ක්‌ෂුද්‍ර ජීවීන් නිසා ඇති වන විපර්යාස මේ සඳහා නිදසුන් වේ. එපමණක්‌ නො ව පුරාවිද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයකින් යළි අනාවරණය වී ගෙවී යන කාලය තුළ ද (එනම් ක්‌ෂේත්‍රයේ දී හා විද්‍යාගාර තුළ දී) එහි ඇති රසායනික ද්‍රව්‍යවල විපර්යාස ඇති විය හැකි ය.
එහෙත් උක්ත පර්යේෂණයේ දී යොදාගත් බඳුනේ අභ්‍යන්තරය හොඳින් ආරක්ෂා වී තිබී ඇත. මැටියෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද ප්‍රමාණයෙන් කුඩා මේ බඳුනේ අභ්‍යන්තරය පිරිසිදු කිරීමකට ලක්‌ කර නො තිබූ අතර ඊට වෙනත් ද්‍රව්‍ය මිශ්‍ර වීමක්‌ ද සිදු වී නොමැති තරම් ය. එය මතුපිට 'ඔහු ගේ/ඇය ගේ දුම්කොළ සඳහා වූ නිවස්‌ යන අරුත් දෙන වැකියක්‌ මායා රූපාක්‌ෂරවලින් ලියා තිබේ.
නවීන ක්‍රමවේදයක්‌ යොදාගැනේ
මේ බඳුන ද ඇතුළත් බඳුන් එකතුවේ ඇතුළත් ද්‍රව්‍ය මේ අධ්‍යයනයේ දී නවීන ක්‍රමවේදයක්‌ මඟින් පරීක්‌ෂා කර තිබේ. වායු වර්ණලේඛශිල්පය/ස්‌කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය (Gas Chromatography/Mass Spectrometry) හා ද්‍රව වර්ණලේඛශිල්පය/ස්‌කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය (Liquid Chromatography/
Mass Spectrometry) යනු මේ සඳහා යොදාගත් ක්‍රමවේද වේ.
මේ ක්‍රම දෙකෙන් ම අනාවරණය වී ඇත්තේ අප මාතෘකා කරගත් බඳුන තුළ නිකොටින් ඇතුළත් බව ය. නිකොටින් යනු දුම්කොළවල ඇතුළත් වන ප්‍රධාන සක්‍රිය රසායනික ද්‍රව්‍යයයි. එසේ ම මේ බඳුන තුළින් නිකොටින් ඔක්‌සිකරණය වූ විට සෑදෙන සංයෝග ද හමු වී තිබේ. එය සාමාන්‍යයෙන් දුම්කොළ වාතයට නිරාවරණය වීම හා බැක්‌ටීරියා ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා සිදු විය හැකි දෙයකි. එහෙත් බඳුනේ තිබී භාවිත කරන ලද දුම්කොළ හා සම්බන්ධ කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක්‌ හමු වී නොමැත. ඒ අනුව මෙය දුම්කොළ භාවිතයට පෙර තැන්පත් කර තැබීමට යොදාගත් බඳුනක්‌ ලෙස නිගමනය කර තිබේ. එසේ ම මේ භාණ්‌ඩ එකතුවේ වූ අනෙක් බඳුන්වලින් නිකොටින් ඇතුළත් බවට සාධක කිසිවක්‌ නො ලැබීම ද වැදගත් ය.
උක්ත බඳුන අයත් කාලය අනුව ව්‍යවහාර වර්ෂ 700 පමණ කාලයේ දී මෙක්‌සිකෝවේ විසූ මායාවරුන් දුම්කොළ භාවිත කළ බවට මේ පර්යේෂණයෙන් නිගමනය කර තිබේ. මේ අනුව දුම්කොළ භාවිතය පැරැණි ශිෂ්ටාචාරයක්‌ වූ මායා ශිෂ්ටාචාරයේ විසූ ජනතාව විසින් සිදු කරන ලද බවට පැහැදිලි භෞතික සාධකයක්‌ ලබා දී තිබේ. එය මෙතෙක් සිතා සිටියාට වඩා ඈත කාලයකට දුම්කොළ භාවිතය ගෙන යැමක්‌ ද වේ.
මෙය වැදගත් වන්නේ එය දුම්කොළ භාවිතයේ ඉතිහාසයට එළියක්‌ ලබා දීම නිසා හෝ මායා රූපාක්‌ෂරවලින් කියෑවෙන දේ බඳුන අභ්‍යන්තරයේ තිබීම තහවුරු කළ අවස්‌ථාවක්‌ නිසා හෝ පමණක් නො වේ. එය ඉතා නවීන විශ්ලේෂණාත්මක රසායන විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක්‌ පුරාවිද්‍යාවේ භාවිතයක්‌ සඳහා යොදාගත් අවස්‌ථාවක්‌ ද වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි කාර්යයන් සඳහා යොදා නො ගන්නා මේ ක්‍රමවේදය පුරාවිද්‍යාත්මක අධ්‍යයන සඳහා අනාගතයේ දී භාවිත කළ හැකි ය.
(මූලාශ්‍රය( Rapid Communications in Mass Spectrometry, DOI: 10.1002/rcm.5339)
දුම්කොළ ශාකය හා එහි ඓතිහාසික ව්‍යාප්තිය
දුම්කොළ යනුවෙන් පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන Nicotiana ගණයේ ශාක විශේෂ 67ක් පමණ දැකිය හැකි බව කිව් උද්‍යානයේ වාර්තා අනුව පෙනේ. මින් වැඩි ප්‍රමාණයක නිජබිම වන්නේ උතුරු හා දකුණු ඇමෙරිකාව වන අතර තවත් සමහරක්‌ ඔස්‌ටේ්‍රලියාවේ හා දකුණු පැසිµsක් කලාපයේ හමු වේ. එහෙත් වර්තමානයේ මිනිසුන් විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් වගා කරනු ලබන්නේ Nicotiana tabacum ශාකයයි. Nicotiana rustica ශාකය ද තවත් එවැනි වගා කරන දුම්කොළ ශාකයකි. මේවා ඇමෙරිකාව නිජබිම් කරගත් දුම්කොළ ශාක වේ. Nicotiana tabacum ශාකය මිනිසුන් විසින් වගා කිරීමෙන් දෙමුහුම් කරන ලද විශේෂයක්‌ ලෙස මේ වන විට පිළිගැනේ. ඒ අනුව එය ස්‌වාභාවික පරිසරයේ හමු නො වන ශාකයක්‌ බව පෙනේ.
ඇමෙරිකානුවන් දුම්කොළ භාවිත කළේ ද ඒවා මුලින් ම යුරෝපයට හඳුන්වා දී ඇත්තේ ද ඖෂධයක්‌ වශයෙනි. යුරෝපීයයන් විසින් දුම්කොළ ශාකය මෙන්ම දුම්බීම ද ලෝකයේ සෙසු රටවලට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 16 වැනි සියවසේ දී ය. දුම්කොළ යුරෝපයට හඳුන්වා දුන් දින වකවානු පිළිබඳ විශ්වසනීය සාධක රැසක්‌ තිබේ. නිදසුනක් ලෙස ගත හොත්, පෘතුගාලයට 1558 දී ද, ප්‍රංශයට 1556 දී ද, ස්‌පාඤ්ඤයට 1559 දී ද, බ්‍රිතාන්‍යයට 1565 දී ද යනුවෙනි. දුම්කොළවල උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය ලෙස භාවිත වන Nicotiana සඳහා මුල් වී ඇත්තේ ජීන් නිකොට්‌ (Jean Nicot) නම් ප්‍රංශ ජාතිකයා ය. ඒ කාලයේ පෘතුගාලයේ සිටි ප්‍රංශ තානාපතිවරයා වූ ඔහු 1560 දශකයේ මුල් කාලයේ දී මේ ශාකයේ බීජ ප්‍රංශයේ රැජනක්‌ වෙත යවා ඇත.
දුම්කොළ ශාකයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳව සැලකිල්ලට ගත හොත් එය මුලින් ම බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණ දශක කිහිපයක් ඇතුළත, එනම් 1614 වන විට ලන්ඩනයේ දුම්කොළ අලෙවි සල් 7000ක් පමණ තිබූ බව හෙළි වී ඇත. එය මෙහි ජනප්‍රියතාව සඳහා මනා සාධකයකි. දුම්කොළ භාවිතය කිසියම් ආකාරයක මෝස්‌තරයක්‌ ලෙස පිළිගැනීමට ලක්‌ වූ බවට මේ අනුව සාධක තිබේ.
දුම්කොළ ශාකය බොහෝ පුළුල් පාරිසරික තත්ත්ව යටතේ වැවිය හැකි ශාකයකි. ඒ නිසා විවිධ දේශගුණික කලාපවල වැවේ. මේ නිසා ගත වූ වසර පන් සියයක පමණ කාලය තුළ එය ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත වීම දැකිය හැකි විය. පෙරදිග ප්‍රදේශවලට දුම්කොළ හඳුන්වා දෙන ලද්දේ ද පෘතුගීසින් හා ස්‌පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසිනි. ඒ 16 වැනි හෝ 17 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී පමණ ය. පෘතුගීසි ජාතිකයන් ඉන්දියාවට දුම්කොළ හඳුන්වා දුන්නේ ද මේ කාලයේ දී බව ද විශ්වාස කරනු ලැබේ.
අපේ රටට දුම්කොළ හඳුන්වා දෙන ලද්දේ පෘතුගීසින් විසිනි. පෘතුගීසි හමුදාවේ සිටි ජොආඕ රිබේරෝ නම් නිලධාරියකු විසින් රචනා කරන ලද කෘතියේ සඳහන් වන ආකාරයට 1638-1640 අතර කාලයේ දී ලංකාවේ වෙරළබඩ පෘතුගීසී පාලන ප්‍රදේශවල ඉහළ ම නිලධාරියා හෙවත් කපිතන්-ජනරාල් තනතුර දැරූ දොන් අන්තෝනියෝ මස්‌කරඤ්ඤස්‌, හමුදාවේ සිටි සියලු දෙනා දුම්කොළ භාවිත කළ යුතු බවට නියෝග දී ඇත. ඒ එක් රෝගයක්‌ සඳහා ප්‍රතිකර්මයක්‌ ලෙසය. එසේ ම යුද්ධ හා ආක්‍රමණ කාලවල දී දුම්කොළ මිල ඉහළ ගිය බව ද ඇතැම් පෘතුගීසි වාර්තාවල සඳහන් වේ. ඒ අනුව දුම්කොළ සඳහා වූ වෙළෙඳපොළක්‌ ඉක්මනින් නිර්මාණය වූ බව පෙනේ. අපේ රටේ දුම්කොළ වගා කිරීම ද මේ කාලයේ දී ආරම්භ වූ බව විශ්වාස කළ හැකි ය. මෙරට වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ලන්දේසීන් යටතේ පැවැති කාලයේ දී ද දුම්කොළ සැලකිය යුතු අංශයක්‌ විය.
http://www.vidusara.com/2012/02/22/feature5.html
Published: Vidusara, 22-02-2012, p.9. http://www.vidusara.com/2012/02/22/feature5.html)
දුම්කොළ පිළිබඳව නො දන්නා අයකු නැති තරම් ය. දුම්පානය සඳහාත්, බුලත් විට හා වෙනත් එවැනි අවශ්‍යතා සඳහාත් ලෝකය පුරා ජනතාව භාවිත කරන ද්‍රව්‍යයක්‌ ලෙස දුම්කොළ හැඳින්වීමට හැකි ය. එයින් ලබාගන්නා ඇතැම් සංයෝග ඖෂධ නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගැනෙන අතර පළිබෝධ නාශකයක්‌ ලෙස ද භාවිත කරනු ලැබේ. මේ නිසා දුම්කොළ ශාකය රටවල් රැසකට ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් ශාකයකි.
එහෙත් දුම්කොළ ලෝකයේ ප්‍රචලිත වීමට පටන් ගෙන තවමත් වසර පන් සියයක්‌ තරම් වත් නොමැත. මේ කාලය තුළ දුම් බීම මානව සෞඛ්‍යයට ද තර්ජනයක්‌ වී අවසන් ය. (දුම්කොළ වගාවේ පාරිසරික හානි ද හඳුනාගෙන ඇති බව සඳහන් කළ යුතු ය) මෙහි ඇති ගැටලු නිසා 2003 වර්ෂයේ දී දුම්කොළ පාලනය සඳහා රාමුගත සම්මුතියක්‌ ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ඇති කරගන්නා ලදි. මෙය එක්සත් ජාතීන් ගේ සම්මුති පිළිබඳ ඉතිහාසය තුළ දී වඩාත් ඉක්මනින් අපරානුමත කරන ලද සම්මුතියක්‌ සේ සැලකේ. ශ්රී ලංකාව ද මෙහි පාර්ශ්වකරුවෙකි.
මිනිසුන් ගේ ජීවිත සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති ශාකයක්‌ නිසා දුම්කොළ ශාකයේ නිජබිම හා මිනිසුන් දුම්කොළ භාවිත කිරීමේ ආරම්භය ලෝකයේ කොතැනක සිදු වී ද යන්න ඉතිහාසඥයන් මෙන්ම විද්‍යාඥයන් ගේ ද අවධානය යොමු වී ඇති කරුණකි.
මේ පිළිබඳව ඇති තොරතුරුවලට අනුව දුම්කොළ භාවිතයේ ආරම්භය සිදු වන්නේ ඇමෙරිකාවේ ය. 15 වැනි සියවස අවසානයේ පටන් ඇති වාර්තා හා පුරාවිද්‍යාත්මක දත්ත අනුව මේ බව පැහැදිලි ය. 15 වැනි සියවස අවසානයේ දී පමණ ක්‍රිස්‌ටෝපර් කොලම්බස්‌ විසින් වර්තමාන ඇමෙරිකා මහාද්වීපය හෙවත් නවලෝකය ''සොයාගනු ලැබූ'' කාලයේ දී (ඒ වන විටත් මිනිසුන් වාසය කළ මහාද්වීපයක්‌ යමකු විසින් 'සොයාගනු ලැබූයේ' කෙසේ ද යන්න අපට නම් ගැටලුවකි. ඒ එය හුදෙක් ඔවුනට සාපේක්‌ෂ දෙයක්‌ පමණක් වන නිසා ය. ඒ නිසා මේ යෙදුමේ යෝග්‍යතාව පිළිබඳව අපට ගැටලු පවතී.) එහි වාසය කළ ස්‌වදේශිකයන් දුම්කොළ පානය කරමින් සිටි බැව් සඳහන් වේ. ස්‌වදේශික ඇමෙරිකානුවන් දුම්කොළ භාවිත කළේ එහි ඇතුළත් ඖෂධමය බලපෑම නිසා සහ ඊට ලබා දී තිබූ ආගමික හා පූජනීය තත්ත්වය නිසා ය. ඔවුන් ගේ චිත්‍රවල මිනිසුන් මෙන්ම දෙවිවරුන් ද දුම්පානය කරන ආකාරය දැක්‌වේ. මේ සිදුවීමෙන් පසු දුම්කොළ සෙසු ලෝකයට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මූලික වශයෙන් යුරෝපීයයන් විසිනි.
එහෙත් ඇමෙරිකාවේ ස්‌වදේශිකයන් ඊට වඩා ඈත කාලයක පටන් දුම්කොළ භාවිත කර ඇති බවට සාධක ඇත. ඇමෙරිකාවේ විසූ ස්‌වදේශිකයන් ගේ ශිෂ්ටාචාරවල නටබුන් අතර හමු වන චිත්‍ර හා රූපාක්‌ෂරවලින් ලියා ඇති තොරතුරු අනුව මේ බව පැහැදිලි ය. එහෙත් ඒ සඳහා නිශ්චිත භෞතික සාධක - එනම් දුම්කොළ - ඊට වඩා පැරැණි කාලයකින් මෙතෙක් කලක්‌ ලැබී තිබුණේ නැත. එහෙත් මේ දින වකවානු පිළිබඳව නිශ්චිතව කරුණු දක්‌වන පර්යේෂණ වාර්තාවක් පසුගිය ජනවාරි මාසයේ දී ප්‍රකාශයට පත් විය.
දුම්කොළ තිබුණු බඳුනක්‌
මේ අධ්‍යයනයේ දී මෙක්‌සිකෝවෙන් සොයාගන්නා ලද, ඇමෙරිකානු කොංග්‍රස්‌ පුස්‌තකාලයේ එකතුවක තිබූ පැරැණි මායා ශිෂ්ටාචාරයේ පශ්චාත් සම්භාව්‍ය සමයට (ව්‍යවහාර වර්ෂ 600-900 අතර කාලයට) අයත් බඳුන් රැසක ඇතුළත් ද්‍රව්‍ය පිළිබඳව පරීක්‌ෂා කර තිබේ. නවීන විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක්‌ යොදාගනිමින් සිදු කළ මේ විශ්ලේෂණයේ දී ඉන් එක් බඳුනක්‌ භාවිත කර ඇත්තේ දුම්කොළ තැන්පත් කර තබා ගැනීම සඳහා බව නිශ්චිතව හෙළි වී තිබේ.
පැරැණි යුගයකට අයත් බඳුනක්‌ වූ එහි ඇතුළත් රසායනික ද්‍රව්‍ය සඳහා විශ්ලේෂණය කිරීමේ දී ඇති විය හැකි ගැටලු රැසකි. මෙවැනි බඳුනක්‌ භාවිත කළ කාලයේ දීම විවිධ ද්‍රව්‍ය එ තුළ තැන්පත් වීමට ඉඩ තිබේ. එසේ ම එවැනි බඳුනක්‌ භාවිතයෙන් පසු ඉවත දැමූ විට විවිධ ස්‌වාභාවික ක්‍රියාවලි නිසා රසායනික වශයෙන් විවිධ වෙනස්කම් ඇති වීමට ඉඩ තිබේ. ජලය නිසා සේදී යැම හා ක්‌ෂුද්‍ර ජීවීන් නිසා ඇති වන විපර්යාස මේ සඳහා නිදසුන් වේ. එපමණක්‌ නො ව පුරාවිද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයකින් යළි අනාවරණය වී ගෙවී යන කාලය තුළ ද (එනම් ක්‌ෂේත්‍රයේ දී හා විද්‍යාගාර තුළ දී) එහි ඇති රසායනික ද්‍රව්‍යවල විපර්යාස ඇති විය හැකි ය.
එහෙත් උක්ත පර්යේෂණයේ දී යොදාගත් බඳුනේ අභ්‍යන්තරය හොඳින් ආරක්ෂා වී තිබී ඇත. මැටියෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද ප්‍රමාණයෙන් කුඩා මේ බඳුනේ අභ්‍යන්තරය පිරිසිදු කිරීමකට ලක්‌ කර නො තිබූ අතර ඊට වෙනත් ද්‍රව්‍ය මිශ්‍ර වීමක්‌ ද සිදු වී නොමැති තරම් ය. එය මතුපිට 'ඔහු ගේ/ඇය ගේ දුම්කොළ සඳහා වූ නිවස්‌ යන අරුත් දෙන වැකියක්‌ මායා රූපාක්‌ෂරවලින් ලියා තිබේ.
නවීන ක්‍රමවේදයක්‌ යොදාගැනේ
මේ බඳුන ද ඇතුළත් බඳුන් එකතුවේ ඇතුළත් ද්‍රව්‍ය මේ අධ්‍යයනයේ දී නවීන ක්‍රමවේදයක්‌ මඟින් පරීක්‌ෂා කර තිබේ. වායු වර්ණලේඛශිල්පය/ස්‌කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය (Gas Chromatography/Mass Spectrometry) හා ද්‍රව වර්ණලේඛශිල්පය/ස්‌කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය (Liquid Chromatography/
Mass Spectrometry) යනු මේ සඳහා යොදාගත් ක්‍රමවේද වේ.
මේ ක්‍රම දෙකෙන් ම අනාවරණය වී ඇත්තේ අප මාතෘකා කරගත් බඳුන තුළ නිකොටින් ඇතුළත් බව ය. නිකොටින් යනු දුම්කොළවල ඇතුළත් වන ප්‍රධාන සක්‍රිය රසායනික ද්‍රව්‍යයයි. එසේ ම මේ බඳුන තුළින් නිකොටින් ඔක්‌සිකරණය වූ විට සෑදෙන සංයෝග ද හමු වී තිබේ. එය සාමාන්‍යයෙන් දුම්කොළ වාතයට නිරාවරණය වීම හා බැක්‌ටීරියා ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා සිදු විය හැකි දෙයකි. එහෙත් බඳුනේ තිබී භාවිත කරන ලද දුම්කොළ හා සම්බන්ධ කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක්‌ හමු වී නොමැත. ඒ අනුව මෙය දුම්කොළ භාවිතයට පෙර තැන්පත් කර තැබීමට යොදාගත් බඳුනක්‌ ලෙස නිගමනය කර තිබේ. එසේ ම මේ භාණ්‌ඩ එකතුවේ වූ අනෙක් බඳුන්වලින් නිකොටින් ඇතුළත් බවට සාධක කිසිවක්‌ නො ලැබීම ද වැදගත් ය.
උක්ත බඳුන අයත් කාලය අනුව ව්‍යවහාර වර්ෂ 700 පමණ කාලයේ දී මෙක්‌සිකෝවේ විසූ මායාවරුන් දුම්කොළ භාවිත කළ බවට මේ පර්යේෂණයෙන් නිගමනය කර තිබේ. මේ අනුව දුම්කොළ භාවිතය පැරැණි ශිෂ්ටාචාරයක්‌ වූ මායා ශිෂ්ටාචාරයේ විසූ ජනතාව විසින් සිදු කරන ලද බවට පැහැදිලි භෞතික සාධකයක්‌ ලබා දී තිබේ. එය මෙතෙක් සිතා සිටියාට වඩා ඈත කාලයකට දුම්කොළ භාවිතය ගෙන යැමක්‌ ද වේ.
මෙය වැදගත් වන්නේ එය දුම්කොළ භාවිතයේ ඉතිහාසයට එළියක්‌ ලබා දීම නිසා හෝ මායා රූපාක්‌ෂරවලින් කියෑවෙන දේ බඳුන අභ්‍යන්තරයේ තිබීම තහවුරු කළ අවස්‌ථාවක්‌ නිසා හෝ පමණක් නො වේ. එය ඉතා නවීන විශ්ලේෂණාත්මක රසායන විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක්‌ පුරාවිද්‍යාවේ භාවිතයක්‌ සඳහා යොදාගත් අවස්‌ථාවක්‌ ද වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි කාර්යයන් සඳහා යොදා නො ගන්නා මේ ක්‍රමවේදය පුරාවිද්‍යාත්මක අධ්‍යයන සඳහා අනාගතයේ දී භාවිත කළ හැකි ය.
(මූලාශ්‍රය( Rapid Communications in Mass Spectrometry, DOI: 10.1002/rcm.5339)
දුම්කොළ ශාකය හා එහි ඓතිහාසික ව්‍යාප්තිය
දුම්කොළ යනුවෙන් පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන Nicotiana ගණයේ ශාක විශේෂ 67ක් පමණ දැකිය හැකි බව කිව් උද්‍යානයේ වාර්තා අනුව පෙනේ. මින් වැඩි ප්‍රමාණයක නිජබිම වන්නේ උතුරු හා දකුණු ඇමෙරිකාව වන අතර තවත් සමහරක්‌ ඔස්‌ටේ්‍රලියාවේ හා දකුණු පැසිµsක් කලාපයේ හමු වේ. එහෙත් වර්තමානයේ මිනිසුන් විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් වගා කරනු ලබන්නේ Nicotiana tabacum ශාකයයි. Nicotiana rustica ශාකය ද තවත් එවැනි වගා කරන දුම්කොළ ශාකයකි. මේවා ඇමෙරිකාව නිජබිම් කරගත් දුම්කොළ ශාක වේ. Nicotiana tabacum ශාකය මිනිසුන් විසින් වගා කිරීමෙන් දෙමුහුම් කරන ලද විශේෂයක්‌ ලෙස මේ වන විට පිළිගැනේ. ඒ අනුව එය ස්‌වාභාවික පරිසරයේ හමු නො වන ශාකයක්‌ බව පෙනේ.
ඇමෙරිකානුවන් දුම්කොළ භාවිත කළේ ද ඒවා මුලින් ම යුරෝපයට හඳුන්වා දී ඇත්තේ ද ඖෂධයක්‌ වශයෙනි. යුරෝපීයයන් විසින් දුම්කොළ ශාකය මෙන්ම දුම්බීම ද ලෝකයේ සෙසු රටවලට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 16 වැනි සියවසේ දී ය. දුම්කොළ යුරෝපයට හඳුන්වා දුන් දින වකවානු පිළිබඳ විශ්වසනීය සාධක රැසක්‌ තිබේ. නිදසුනක් ලෙස ගත හොත්, පෘතුගාලයට 1558 දී ද, ප්‍රංශයට 1556 දී ද, ස්‌පාඤ්ඤයට 1559 දී ද, බ්‍රිතාන්‍යයට 1565 දී ද යනුවෙනි. දුම්කොළවල උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය ලෙස භාවිත වන Nicotiana සඳහා මුල් වී ඇත්තේ ජීන් නිකොට්‌ (Jean Nicot) නම් ප්‍රංශ ජාතිකයා ය. ඒ කාලයේ පෘතුගාලයේ සිටි ප්‍රංශ තානාපතිවරයා වූ ඔහු 1560 දශකයේ මුල් කාලයේ දී මේ ශාකයේ බීජ ප්‍රංශයේ රැජනක්‌ වෙත යවා ඇත.
දුම්කොළ ශාකයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳව සැලකිල්ලට ගත හොත් එය මුලින් ම බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණ දශක කිහිපයක් ඇතුළත, එනම් 1614 වන විට ලන්ඩනයේ දුම්කොළ අලෙවි සල් 7000ක් පමණ තිබූ බව හෙළි වී ඇත. එය මෙහි ජනප්‍රියතාව සඳහා මනා සාධකයකි. දුම්කොළ භාවිතය කිසියම් ආකාරයක මෝස්‌තරයක්‌ ලෙස පිළිගැනීමට ලක්‌ වූ බවට මේ අනුව සාධක තිබේ.
දුම්කොළ ශාකය බොහෝ පුළුල් පාරිසරික තත්ත්ව යටතේ වැවිය හැකි ශාකයකි. ඒ නිසා විවිධ දේශගුණික කලාපවල වැවේ. මේ නිසා ගත වූ වසර පන් සියයක පමණ කාලය තුළ එය ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත වීම දැකිය හැකි විය. පෙරදිග ප්‍රදේශවලට දුම්කොළ හඳුන්වා දෙන ලද්දේ ද පෘතුගීසින් හා ස්‌පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසිනි. ඒ 16 වැනි හෝ 17 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී පමණ ය. පෘතුගීසි ජාතිකයන් ඉන්දියාවට දුම්කොළ හඳුන්වා දුන්නේ ද මේ කාලයේ දී බව ද විශ්වාස කරනු ලැබේ.
අපේ රටට දුම්කොළ හඳුන්වා දෙන ලද්දේ පෘතුගීසින් විසිනි. පෘතුගීසි හමුදාවේ සිටි ජොආඕ රිබේරෝ නම් නිලධාරියකු විසින් රචනා කරන ලද කෘතියේ සඳහන් වන ආකාරයට 1638-1640 අතර කාලයේ දී ලංකාවේ වෙරළබඩ පෘතුගීසී පාලන ප්‍රදේශවල ඉහළ ම නිලධාරියා හෙවත් කපිතන්-ජනරාල් තනතුර දැරූ දොන් අන්තෝනියෝ මස්‌කරඤ්ඤස්‌, හමුදාවේ සිටි සියලු දෙනා දුම්කොළ භාවිත කළ යුතු බවට නියෝග දී ඇත. ඒ එක් රෝගයක්‌ සඳහා ප්‍රතිකර්මයක්‌ ලෙසය. එසේ ම යුද්ධ හා ආක්‍රමණ කාලවල දී දුම්කොළ මිල ඉහළ ගිය බව ද ඇතැම් පෘතුගීසි වාර්තාවල සඳහන් වේ. ඒ අනුව දුම්කොළ සඳහා වූ වෙළෙඳපොළක්‌ ඉක්මනින් නිර්මාණය වූ බව පෙනේ. අපේ රටේ දුම්කොළ වගා කිරීම ද මේ කාලයේ දී ආරම්භ වූ බව විශ්වාස කළ හැකි ය. මෙරට වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ලන්දේසීන් යටතේ පැවැති කාලයේ දී ද දුම්කොළ සැලකිය යුතු අංශයක්‌ විය.
http://www.vidusara.com/2012/02/22/feature5.html
Thursday, February 23, 2012
Starting Point
My decision to maintain a blog, initially titled 'Diary & Writings', later changed to 'My Writings', and now titled 'Writings by Dhanesh Wisumperuma', stemmed from my desire to share a collection of materials with friends and others interested in reading. I often encounter topics that I am unable to publish in newspapers and magazines!
This blog serves as a compilation of articles I have written for newspapers, abstracts of published research papers, reflections on daily experiences, travel notes, and poetry - all authored by me. Some articles are exclusively published on the blog (and Facebook). These writings primarily focus on nature and the environment, culture, history and archaeology, and issues of national interest. I welcome you to visit if you have time, and I appreciate any comments you may have.
Dhanesh Wisumperuma
Independent Researcher/ Freelance Writer
Originally written: 23.02.2012
Updated: 22.10.2026
This blog serves as a compilation of articles I have written for newspapers, abstracts of published research papers, reflections on daily experiences, travel notes, and poetry - all authored by me. Some articles are exclusively published on the blog (and Facebook). These writings primarily focus on nature and the environment, culture, history and archaeology, and issues of national interest. I welcome you to visit if you have time, and I appreciate any comments you may have.
Dhanesh Wisumperuma
Independent Researcher/ Freelance Writer
Originally written: 23.02.2012
Updated: 22.10.2026
Wednesday, February 1, 2012
‘ප‍්‍රථම’ ‘වැඩිම’ ‘විශාලතම’ - අප මේ දකින්නේ උන්මාදයක් ද වාර්තා පේ‍්‍රමයක් ද
ධනේෂ් විසුම්පෙරුම
විදුසර, 2012.02.08 (Vidusara)
http://www.vidusara.com/2012/02/08/feature3.html
2012.02.08 දින දී පළ වූ මුල් ලිපිය මෙම බ්ලොග් ලිපියේ දී සංශෝධනය කර ඇත. (අවසන්වරට සංශෝධනය කරන ලද්දේ 2021.03.15 දින දී ය).
අපේ ජනමාධ්‍ය මගින් ඔස්සේ පසුගිය කාලයේ අපට අසන්නට ලැබුණු ශීර්ෂ පාඨ කිහිපයක් පිළිබඳව අවධානය යොමු වීම මේ ලිපිය ලිවීම සඳහා මූලික හේතුව විය.
- ‘ප‍්‍රථම’ වතාවට ඉදි කෙරුණු පාවෙන අවන්හල
- ලොවේම ‘ප‍්‍රථම’ වතාවට ගුරුවරුන්ට විශ‍්‍රාම නිවහනක්
- ලෝකයේ බත්කූරන්ගේ ‘දීර්ඝතම’ පර්යටනය
- දකුණු ආසියාවේ ‘උසම’ කුළුණ
- දකුණු ආසියාවේ ‘විශාලතම’ වරාය
- මානව සංවර්ධනය අතින් දකුණු ආසියාවේ ‘පළමු’ තැන
- ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට සම්බන්ධ ‘පළමු’ සූර්ය බලාගාරය
- ‘වැඩිම’ සංචාරක පිරිසකගේ පැමිණීම
මේවායේ දැකිය හැකි විශේෂණ පදය ඇතැම් විට අදාළ බලධාරියකු විසින් එක් කරන ලද්දකි. නැතහොත් වගකිවයුතු ආයතනයක් විසින් පවසන ලද්දකි. එසේත් නැතහොත් අඩු වශයෙන් පුවත්පතේ කර්තෘවරයකු විසින් එක් කරන ලද්දකි.
මෙවැනි විශේෂණ සහිත මේ සියල්ල අපේ රටේ දැකිය හැකි කිසියම් ආකාරයක සුවිශේෂ මානසික තත්ත්වයක් පිළිබඳ නිදසුනක් සපයන බවක් අපට සිතේ. මේ සියල්ල මගින් පෙන්වා දෙන්නට උත්සාහ කරන්නේ මෙතෙක් පැවැති තත්ත්වයට හෝ ඉදිකිරීමට හෝ සිදුවීමට වඩා වර්තමාන තත්ත්වය හෝ ඉදිකිරීම හෝ සිදුවීම වඩා සුවිශේෂී බවය. එය එවැනි ‘පළමුවැන්න’ විය හැකිය. නැතහොත් ‘විශාලතම’ හෝ ‘වැඩිම’ දේ විය හැකිය. එසේත් නැතහොත් ‘දීර්ඝතම’ දේ විය හැකිය. එසේත් නැතහොත් ‘උසම’ හෝ විය හැකිය. මේ ආකාරයෙන් මෙතෙක් පැවතියාට වඩා ඉදිරියෙන් පවත්නා බව පෙන්වීමට හෙවත් වාර්තාගත බව පෙන්වීමට සුදුසු (හෝ ඇතැම්විට නුසුදුසු) විශේෂණයක් යොදාගනිමින් අදාළ දේ හැඳින්වීම සිදුවේ. "වාර්තා පේ‍්‍රමය" හෝ "වාර්තා මානසිකත්වය" සේ හැඳින්වීමට හැකි මෙය කිසියම් උන්මාදයක් බවට පත්වෙමින් ඇති බවක් පෙනේ.
මෙහි කිසියම් අපූරු කරුණක් තිබේ. මේ වාර්තාගත බව සඳහා සලකා බැලීමේ දී පළමුව සලකා බලන්නේ ලෝකයේ පළමුතැනට ගත හැකි ද යන්න පිළිබඳවය. ලෝකයේ මුල් තැනට එන්නට නොහැකි නම් ඊළඟට සලකා බලන්නේ ආසියාවේය. ආසියාවේ ද මුල් තැනක නොමැත්තේ නම් ඊළඟට සොයා බලන්නේ දකුණු ආසියාවේ තත්ත්වය පිළිබඳවය. එසේත් නැතහොත් ලංකාවේ මුල් තැනට එන්නේ ද යන්න පිළිබඳවය. මේ කිසිවක පළමු තැනට හෝ විශාලතම දේ නොවන්නේ නම් ඊළඟට සලකා බලනු ලබන්නේ දෙවැනි තැනට එන්නේ ද යන්න ගැනය. ඉන් පෙනෙන්නේ කෙසේ හෝ කැපී පෙනෙන්නට උත්හාසයක් දරණ ආකාරයකි.
මේ ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම අදාළ ඉදිකිරීම හෝ සිදුවීම හෝ අන් කවරක් හෝ වේවා එය අනෙක් සමාන දේට වඩා ඉස්මතු කිරීම සඳහා දැරෙන උත්සාහයක් ලෙස මෙය හැඳින්වීමට හැකිය. කෙසේ වෙතත් මේ අතරින් ඇතැම් සංසන්දනය කිරීම් සිදුකරනු ලබන්නේ කිසිදු වගකීමක් හෝ ප‍්‍රමාණවත් සොයැබැලීමක් හෝ නොමැතිවය. ඇතැම්විට එවැනි කරුණු පිළිබඳව සංසන්දනය කිරීමක් කළ හැකි තරම් දත්ත පවා නොමැත. එසේම මෙවැනි මැනීම කරනු ලබන්නේ හුදෙක් පුද්ගලිකව හෝ ආයතනික වශයෙන් යම් කැපී පෙනීමේ අවශ්‍යතාවයක් මත බව පෙනේ. ඇතැම් විට මෙවැනි අවස්ථාවල දී අතපසු වීම් හා වැරදි ද සිදුවී ඇති බව ද පෙනේ. පහත සඳහන් සිදුවීම මේ සඳහා යෝග්‍යතම නිදසුන සේ සිතමු.
ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට එක් වූ පළමු සූර්යබල විදුලි බලාගාරය කුමක්ද?
ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට එක්වූ පළමු සූර්යබල විදුලි බලාගාරය පසුගිය වර්ෂයේ අගෝස්තු මාසයේ විවෘත වූ බව මාධ්‍යවල වාර්තා විය. එය ඉදිකරන ලද්දේ හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කයේ ගොන්නොරුව ප්රදේශයේ ය. මේ පිළිබඳව සතුටු විය යුතු බව සැබැවි. විශේෂයෙන් දවසේ පැය දොළහක් පමණ කාලයක් තිස්සේ වසර පුරාම පාහේ හොඳින් සූර්යාලෝකය ලැබෙන රටක් ලෙස සූර්ය බලයෙන් විදුලිය උත්පාදනය කිරීමට උත්සාහ කිරීම යහපත් මෙන්ම පරිසර හිතකාමී වූවකි. සූර්ය බලයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේ පිරිවැය තවමත් ඉහළ වුවත් නමුත් පිරිසිදු බලශක්තිය පිළිබඳව සලකා බැලීමේ දී එය වැදගත් කටයුත්තක් වන අතර මෙය අනාගතය වෙනුවෙන් ගත් ඉදිරි පියවරක් සේ හැඳින්වීමට ද හැකිය. ලංකාවේ විවිධ පුද්ගලයින් විසින් සූර්යබල පැනල භාවිත කළ ද එ්වායේ නිපදවන ලද ජාතික පද්ධතියට එක්ව නොමැති බව ද මේ පිළිබඳ පළවූ පුවත්පත් වාර්තාවල පෙන්වා දී තිබිණි.
එහෙත් හම්බන්තොට ඉදි වූ සූර්යබල බලාගාරය ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට එක්වූ පළමු සූර්යබල විදුලි බලාගාරය ද යන ගැටලූව අපට ඇතිවේ. ඒ 2002 වර්ෂයේ ජනවාරි මාසයේ දී බත්තරමුල්ලට නුදුරු පැලවත්ත ප්රදේශයේ පිහිටි පුද්ගලික මාධ්‍ය ආයතනයක දී ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට විදුලිය එක්කරන බව පවසමින් සූර්යබල විදුලි බලාගාරයක් විවෘත වූ නිසාය. එය ද එදා හඳුන්වා දී තිබුණේ ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට විදුලිය එක් කරන පළමු සූර්යබල විදුලි බලාගාරය යනුවෙනි. එහි ආරම්භයේ දී කිලෝවොට් 25ක් ජාතික පද්ධතියට එක්කිරීමට නියමිතව තිබූ අතර ක‍්‍රමයෙන් කිලෝවොට් 100ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමට ද නියමිතව තිබිණි. මේ සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 125,000ක මුදලක් වැය වී තිබුණු අතර එය එවකට ලංකාවේ පැවැති විශාලතම සූර්යබල විදුලි බලාගාරය බව ද පෙන්වා දී තිබිණි. මේ බව ජාතික විද්‍යා පදනමේ සඟරාවේ 2008 නොවැම්බර් මාසයේ පළ වූ විකල්ප බලශක්තිය ලිපියක ද මේ ව්‍යාපෘතිය ලංකාවේ පළමුවැන්න සේ හඳුන්වා දී තිබිණි. මෙයින් නිපදවන ලද විදුලිය සඳහා මුදල් ගෙවන ලද්දේ කුඩා පරිමාන ජල විදුලි බලාගාරයකින් නිපදවනු ලබන විදුලි ඒකකයක් හා සමානවය. මේ අනුව උක්ත බලාගාරය වාණිජමය වශයෙන් ලාබදායක නොවන බව ඒ කාලයේ දීම පෙන්වා දී තිබිණි. (එය සූර්ය බලය ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විදුලිය මිල දී ගැනීමේ එකඟතාවල සූර්ය බලය අඩංගු නොවීම නිසා බව ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය පිළිබඳ ඇමරිකාන නියෝජාතියතනය (USAID) වෙනුවෙන් සකස් කරන ලද වාර්තාවක ද සඳහන් විය.)
මේ අනුව ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට විදුලිය එක් කළ ප‍්‍රථම විදුලි බලාගාරය කුමක් ද යන්න ගැටලූවකි. යම් ආකාරයකින් පෙර කී 2002 වර්ෂයේ දී විවෘත වූ බලාගාරය පසුව ක්රියාත්මක නොවූව ද ඉන් පසුව ඉදිකරනු ලබන බලාගාර ‘පළමු’ බලාගාරය සේ හැඳින්වීම ගැටලූ සහගතය. පැලවත්තේ ඉදිකරන ලද බලාගාරයේ නිපදවන ලද විදුලිය ප්රමාණය අඩු වුවත් ඉන් ජාතික විදුලි පද්ධතියට විදුලිය ලබා දී ඇති බව පැහැදිලිය. දැනගැනීමට ඇති අන්දමට එය අදාළ ආයතනයේ ද භාවිත කරමින් ඒ අතර ජාතික පද්ධතියට ද විදුලිය ලබා දීමට හැකි ආකාරයේ බලාගාරයකි.
වාර්තා අවශ්‍ය නම්
අපේ රටට අපේ නමින් වාර්තා අවශ්‍ය වන්නේ නම් සොයැබැලිය යුතු වැදගත් කරුණක් පිළිබඳව ද අපේ අවධානය යොමු කිරීම යෝග්‍ය බව අපි සිතීමු. ඒ අනුව අප සිටින ස්ථානය පිළිබඳ අදහසක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වනු ඇත.
නිදසුනක් ලෙස ලෝකයේ සියදිවි නසාගැනීම් වේගය අනුව ශ්රී ලංකාව 2011 වන විට පසුවන්නේ 11 වැනි ස්ථානයේ බව විකීපීඩියාව පවසයි. 2011 වර්ෂයේ දී රටවල් 107ක් පෙළගස්වා තිබූ මේ ලේඛනය සඳහා ලංකාවේ භාවිත කර ඇත්තේ 1996 වර්ෂයේ දත්ත ය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ වාර්තා අනුව එම වර්ෂය සඳහා වූ ලංකාවේ වේගය, එ නම් වර්ෂයක දී ජනගහනයෙන් 100,000කට සිදු වූ සියදිවි නසාගැනීම් ගණන, 21.6ක් පමණ විය. වාසනාවකට මෙන් 1985 දී උපරිම වේගයක් වාර්තා කළ සියදිවි නසාගැනීමේ වේගය ඉන්පසු අඩු වී තිබේ. සියදිවිනසාගැනීම් පිළිබඳ 2016 වන විට පැවති තත්ත්වය අනුව මෙහි අඩුවීමක් සිදුව ඇති බව පෙනේ. මේ අගය තවදුරටත් අඩු කිරීම සඳහා පියවර ගැනීම සුදුසුය. උක්ත විකීපීඩියා පිටුව අවසන් වරට පරිශීලනය කළ 2021.03.15 දින වන විට එහි සඳහන් වන්නේ 2016 දත්තය. ඒ අනුව 2016 දී ලංකාවේ වර්ෂයක දී ජනගහනයෙන් 100,000කට සිදු වූ සියදිවි නසාගැනීම් ගණන 14.2කි. ඒ අනුව ලංකාව ලෝකයේ රටවල් 183ක් අතරින් 31 වන තැන ගෙන ඇත. මේ සඳහා සබැඳිය- http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_suicide_rate වෙත පිවිසෙන්න).
වාර්තා මානසිකත්වයෙන් ඔබ්බට
වාර්තා පිට වාර්තා පිහිටුවීම නොව සැබැවින්ම අපේ රටට අවශ්‍යව ඇත්තේ ගුණාත්මක සංවර්ධනයකි. ඒ සඳහා වැදගත් වන කරුණු අප ද විටින්විට පෙන්වා දී තිබේ. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන් අපේ රටේ වැඩි අවධානයක් යොමු වී ඇත්තේ සංඛ්‍යාත්මක කරුණු හෙවත් ප‍්‍රමාණාත්මක වර්ධනය කෙරෙහිය. නිදසුනක් ලෙස ගතහොත් වැඩිම සංචාරකයින් පිරිස මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට වළිකන බලධාරීන් පාලනය කළ යුතු තත්ත්වයක තිබෙන සංචාරක ව්‍යාපාරයේ අයහපත් බලපෑම් ගැන නිහඬය. එසේම අපේ රටේ ක්රියාත්මක අධිවේගී සංවර්ධනය නිසා විනාශවන පරිසරය පිළිබඳව ද විමසා බැලිය යුතුය. තිරසර සංවර්ධනය ඉලක්ක කරගත්තද අපේ රටේ ඇතැම් විට සිදුවන්නේ තිරසර නොවන සංවර්ධන කටයුතුය. මේ නිසා සංවර්ධනයේ ගුණාත්මක බව පිළිබඳව සලකා බැලිය යුතු බව පැහැදිලිය.
කෙසේ වෙතත් මේ වාර්තා හඹා යාම පසුපස ඇත්තේ දේශපාලන අවශ්‍යතාවයක් බව පෙනෙන්නට තිබේ. එය ආණ්ඩුවට හෝ ආයතනයකට හෝ පුද්ගලයකුට කැපීපෙනීමේ හෝ පුවත් මැවීමේ ඇති අවශ්‍යතාවයක් බව පෙනේ.
දේශපාලන අවශ්‍යතාවය කෙසේ වෙතත් දේශපාලනය අතින් නම් අපේ රට පහසුවෙන් නොබිඳිය හැකි වාර්තා තබා ඇති බව පෙනේ. වසර පණහක් පමණ තිස්සේ පළ කරන ලෝ පුරා පිළිගැනීමක් ඇති ගිනස් ලෝක වාර්තා පොතේ ඇතුළත් එක් වාර්තාවක් මෙහි දී වැදගත් වේ. ශ්රී ලංකාවේ හෝ ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ නමින් ලියැවුණු වාර්තා විසිහයක් ගිනස් වාර්තා වෙබ් අඩවියේ මේ සටහන තබන අවස්ථාව (2012) වන විට දැකිය හැකි ය. ඉන් බහුතරයක් පමණ ක‍්‍රිකට් හා සම්බන්ධය. තවත් කිහිපයක් විවාහ මංගල්‍ය උත්සව හා පුද්ගලික මට්ටමේ දක්ෂතා පිළිබඳව පිහිටුවන ලද වාර්තාය. ශ්රී ලංකාවේ නමින් ලියැවී ඇති වාර්තා අතරින් කැපී පෙනෙන වාර්තාවක් වන්නේ ‘‘ලෝකයේ විශාලතම කැබිනට් මණ්ඩලය’’ පිළිබඳ වාර්තාවයිි. එය 2005 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 17 වන දින ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් පත්කරන ලද ඇමතිවරුන් 52ක ගෙන් යුක්ත කැබිනට් මණ්ඩලය බව වාර්තාවේ සඳහන්ය (මූලාශ්‍රය - (https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-cabinet-ministers-appointed-by-a-government/).
අනෙක් අතට මෙහි දී ගිනස් වාර්තා පොතට ද වරදක් සිදු වී තිබේ. අදාළ කැබිනට් මණ්ඩලය පිහිටුවන ලද දිනය වැරදි දිනයකි. නොවැම්බර් 17 යනු අදාළ කැබිනට් මණ්ඩලය පත් කළ ජනාධිපතිවරයා පත් වූ ජනාධිපතිවරණය පැවැත්වූ දිනයයි. ඔහු ජනාධිපති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේ ද නොවැම්බර් 19 දින ය. අගමැතිවරයා පත් කරන ලද්දේ 22 වන දා වන අතර කැබිනට් මණ්ඩලයේ මුල් ඇමැතිවරුන් විසිපස්දෙනා පත් කරන ලද්දේ 23 වැනි දාය. වාර්තා පිළිබඳව අඟලට, නූලට සලකන බව පවසන ගිනස් වාර්තා පොතටත් වැරදීම වාර්තා මානසිකත්වය තවදුරටත් සමච්චලයට පත් කරන බව පෙනේ.
කෙසේ වෙතත් මේ වාර්තාව අලූත් කරන්නට ඉන්පසුව පිහිටුවන ලද කැබිනට් මණ්ඩල පිහිටුවීමේ දී හෝ සංශෝධනවල දී හෝ උත්සාහ කරන ලද්දේ නැත. එය වාසනාවකි.
(මෙම තිරසටහන ලබා ගන්නා ලද්දේ 2021.03.15දින දීය)
Subscribe to:
Posts (Atom)